Hidrografik ölçüm ve izleme

Kordil Batimetri Studio
Kullanıcı Kılavuzu

Tekne konumundan derinliğe, runline'dan uzak hedef takibine.
Tek ve çok sensörlü batimetri ölçümleri, çoklu hedef (USBL benzeri) konum takibi ve saha kayıt iş akışı.

Türkçe · Web ve baskıYayın 1.0 · 15 Kasım 2026Operatör / ölçme ekibi / kurulum
Kordil Batimetri Studio ana ekranı: uydu haritası üzerinde çalışma alanı, üstte canlı bilgi bandı ve sol üst araç çubukları1234
KBS ana ekranı.
  • 1 Araç çubukları: dosya, zoom, runline, connect, trackline ve olay düğmeleri.
  • 2 Canlı bilgi bandı: RTK Fix · Spd · SV · Ant · Tide · Trk.
  • 3 Uydu arka planlı çalışma haritası ve grid.
  • 4 Büyük hız göstergesi (kn) ve ölçek çubuğu.
Kapak: kullanıcı tarafından sağlanan uygulama görüntüsü; ekran değerleri eğitim örneğidir.
01 / Herkes için

Doğru koordinat. Doğru ofset. Doğru kayıt.

Kordil Batimetri Studio (KBS), tek ışınlı batimetri ve hidrografik ölçümler için teknenin GNSS konumunu, gyro yönünü ve echosounder (SBES) derinlik verilerini birleştiren bir batimetri yazılımıdır. Sistem; plan görünümünde tekne, runline, trackline ve derinlik etiketlerini çizer, veriyi proje klasörleri altında kaydeder.

Bu kılavuzun ağırlık verdiği iki konu:

Vardiya başında 7 adım
  1. GPS portu ve SBES portunun açık ve veri akışının canlı olduğunu kontrol edin (Device Settings → I/O Port Monitor).
  2. Projeksiyon ve datumun proje ile aynı olduğunu doğrulayın (GPS Settings sekmeleri).
  3. Tekne şekli/ofsetleri ve varsa çoklu sensör tanımlarını kontrol edin.
  4. Runline'ları yükleyin veya üretin; doğru spacing ile çizildiğini görün.
  5. Bilinen bir kontrol noktasında konum kontrolü yapın.
  6. Event/mark düğmesiyle deneme kaydı alın; LOG klasörüne yazdığını doğrulayın.
  7. Çoklu konum kullanılacaksa her ek hedefin portundan GGA geldiğini ve haritada göründüğünü doğrulayın.
02 / Arayüz

Ana ekran ve araç çubukları

Ana pencere, ortada harita (canvas), üstte ana araç çubuğu ve solda çizim araçlarından oluşur.

Üst araç çubuğuİşlev
Open / Save / Import / ExportProje dosyası açma, kaydetme, eski KBS verisi içe aktarma
Zoom In / Out / Extents / Window / Dynamic / PanHarita gezintisi
Add Event / Reset EventOlay işareti ekleme ve numarayı sıfırlama
RealtimeGerçek zamanlı veri penceresini açar (RealtimeData)
RunlineRunline üretim/seçim aracı
SettingsDevice Settings (UGPS) penceresi
Fixed / Float / AutoTrackline renklendirme: fix durumuna göre iz sınıfı
Select Track / Delete SelectedTrackline seçimi ve silme
Follow / No followAna haritanın gemiyi takip etmesi

Menüler

MenüÖnemli öğeler
FileNew (Ctrl+N), Open, Save, Save As (Ctrl+W), Import (Ctrl+I), Export (Ctrl+X), Exit (Ctrl+Q)
ZoomIn (Alt+I), Out (Alt+O), Extents (Alt+E), Window (Alt+W), Dynamic (Alt+D)
ToolsVessel Shape, Open Log Folder (Alt+L), Latency Watch/Set, Import Old KBS, Show/Clear Satellite Image
EditClear tracks unfixed/fixed, Clear user shapes, Delete tracks selected, Follow/Do not follow, Mark Event (F9)
WindowNavigation Settings, Realtime Window, Echogram (Alt+O), Offsets and Values, Theme Selection, Sound Velocity Profile, Kordil NTRIP Client, Generate Runline, Device Settings (Alt+Y), Helsman Window
LanguagesEnglish / Turkish / Translation Editor

İçe aktarma (Import)

Import dosya açma penceresi: KML/KMZ, XYZ (xyz/txt/csv), AutoCAD 2018 DXF ve All Files filtreleri
Import (Ctrl+I) desteklenen formatlar. KML/KMZ, XYZ (*.xyz;*.txt;*.csv), AutoCAD 2018 DXF ve All Files. Haritaya runline, hat veya nokta verisi bu yolla yüklenir; koordinatların aktif projeksiyona uyduğundan emin olun.

Navigation Settings paneli

Navigation Settings paneli: Vessel Color & Width, Update Rate, Background Color, Track Lines ve Alert alanları
Navigation Settings. Ekranı sağlamayan temel görünüm ayarları burada toplanır: tekne rengi ve kalınlığı (Vessel Color & Width), ekran yenileme hızı (Update Rate, ms), arka plan rengi, trackline renkleri (Fixed/Float için ayrı), "Draw as Line" iz stili, iz kalınlığı/mesafe aralığı (Wid. / Dist m) ve sığ su uyarı eşiği (Alert – Shallow Water).

Durum çubuğu ve üst bilgi bandı

Alt durum çubuğunda konum/koordinat bilgisi, dil (EN) ve uydu haritası durumu (MAP: OFF/ON) görünür. Üstteki yeşil bilgi bandı canlı ölçümü özetler: RTK Fix durumu, Spd (kn), SV, Ant (anten yüksekliği), Tide ve aktif izleme noktası (Tek: GPS veya sensör adı).

03 / Dosya düzeni

Proje klasörü ve log yapısı

KBS, aktif proje adı altında c:\KNP\<proje>\ yapısını kullanır:

c:\KNP altında proje klasörü: JPEG, KNP, LOG, MP4, SVP, XYZ ve PNG alt klasörleri
Proje klasörü. Bir oturum/proje klasörünün içindeki standart alt klasörler.
Klasörİçerik
…\LOG\GPS/SBES ham NMEA logları, koordinat CSV dosyaları, Events.log, her çoklu sensörün ve her ek hedefin kendi log dosyası
…\XYZ\Ölçüm noktası çıktıları (XYZ tablosu başlığı ile)
…\SVP\Ses hızı profili dosyaları
…\KNP\Proje yardımcı dosyaları
…\JPEG\ / …\PNG\Ekran görüntüsü ve harita çıktıları
…\MP4\Video kayıtları

Çoklu konum takibinde her ek hedef için iki dosya tutulur: zaman damgalı koordinat logu (lat/lon/E/N/fix) ve ham NMEA (GNSS) logu. Ek hedef bağlantısı kesildiğinde logları kapatılır, önceki konum ve track zinciri sıfırlanır.

Durum çubuğu

Alt durum çubuğu son yüklenen dosyanın yolunu gösterir; F4 ile izlenen sensör değiştiğinde "Tracking: GPS" veya "Tracking: <sensör adı>" mesajı görünür.

04 / Jeodezi

Koordinat sistemi ve projeksiyon

Geodetic Parameters sekmesi: ellipsoid, WGS-84 dönüşüm parametreleri, TM ve LCC parametre blokları
Geodetic Parameters sekmesi. Settings penceresinin sekme sırası: GPS Settings · Sensor (SBES) Settings · Godetic Parameters · Global Setting · I/O Port Monitor · Multi-GNSS. Sol üstte ellipsoid ve WGS-84 dönüşüm parametreleri; sağda TM ve LCC blokları — her ikisinin de kendi "Use Projection" onayı vardır.

GPS Settings penceresinde jeodezik tanımlar sekmeler halinde verilir:

Kritik kural: Ek hedefler (Multi-GNSS) ve sensör noktaları da ana teknenin kullandığı aynı projeksiyon/datum zincirinden geçirilir. Projeksiyon yanlışsa tüm hedefler birlikte kayar — sadece uzak hedef değil. Projeksiyonu proje başında bir kez doğrulayın.
05 / Girişler

GPS, SBES ve UDP girişleri

GPS Settings sekmesi: port parametreleri, Optional Settings, GPS UDP Input ve Forward Sensor Positions grupları
GPS Settings sekmesi. Port parametreleri ve Optional Settings üstte; GPS UDP Input ve Forward Sensor Positions grupları alttadır. Alt kısımdaki "SAVE & LOCK SETTINGS" onayı ayarları kalıcı yapar.

GPS portu

Port No, Baud, Data Width, Stop Bits, Parity. Optional Settings: Enable DTR, NMEA Log, Delay, Priority, Log Time, Enable RTS. "Enable Gyro" açıkken heading (HDT) cümlesi yön referansı olarak kullanılır.

Sensor (SBES) portu

NMEA Sensor portu aynı parametrelerle ayrıca tanımlanır; "Sensor Enabled" ile açılır. SBESMessage formatı echosounder cihazına göre seçilir.

GPS UDP girişi

"Use UDP instead of COM port" ile GPS verisi UDP dinleme portundan alınabilir (varsayılan Listen Port: 5000); "Start Listening" başlatır, durum Stopped/Listening olarak görünür; "Auto-start on Realtime start" gerçek zamanlı başlangıçla birlikte dinlemeyi açar. Ağ üzerinden GNSS besleyen düzenlerde (ör. merkezi alıcı) kullanılır.

Forward Sensor Positions (GGA iletme)

Üretilen sensör konumlarını dış sisteme aktarır — Bölüm 7'de detaylandırılmıştır.

06 / Tekne tanımı

Vessel Shape ve ofsetler

Vessel Geometry penceresi: solda runline spacing ve dairesel tekne şekli parametreleri, sağda Sensor Locations listesi
Vessel Geometry penceresi. Solda tekne şekli parametreleri, sağda çoklu sensör tanımları (Sensor Locations).

Vessel Geometry penceresi teknenin ekrandaki sembolünü (ard arda dizilen daire/ok deseni) ve çoklu sensör listesini içerir:

ParametreAnlamı
Runline SpacingSatır aralığı; şekil parametrelerini ölçekler
Radius of first circleİlk dairenin yarıçapı (BArrow)
Offset to next circleDaireler arası uzaklık (LArrow / yanal)
Total number of circlesToplam daire adedi (Amount)
Arrow's sideward lengthOkun yanal uzunluğu (Radious)
Arrow's longitudinal lengthOkun boyuna uzunluğu (Interval)

Default düğmesi değerleri runline spacing'den türetir; Save & Hide kaydedip kapatır.

Offsets Essential for Post Processing / Recovery

Offsets Essential for Post Processing / Recovery penceresi: A, B, C anten-tekneden ofsetleri, Tide Ht, SV, Location, Vessel ve Surveyor alanları
Offsets penceresi. Anten–tekneden–transducer eksenindeki A, B, C düşey ofsetleri, Tide Ht (marş yüksekliği, m), SV (ses hızı, m/s), sağda raporlama alanları: Location, Vessel, Surveyor ve UTC tarih-saat. Realtime, NTRIP Client ve Sound Velocity Profile düğmeleri ilgili pencereleri açar.
07 / Çoklu sensör takibi

Tekne üzerindeki her noktayı ayrı izleyin

Çoklu sensör takibi, teknedeki birden fazla fiziksel noktayı (transducer, GPS anteni, ahtapot direği, vinç ucu referansı…) tek GNSS konumu + heading'den hesaplanan ayrı konumlar olarak haritada gösterir ve loglar.

7.1 Sensör tanımlama

Vessel Shape penceresindeki sensör listesine her nokta için şu bilgiler girilir:

AlanAnlamı
NameSensör adı — ekranda ilk 3 harfi etiket, GGA iletmede ilk 2 harfi talker ID olarak kullanılır
X Offset (Stbd +)Tekne merkezinden sancak (+) / iskele (−) ofset, metre
Y Offset (Bow +)Tekne merkezinden baş (+) / kıç (−) ofset, metre
Colorİşaretçi rengi
VisibleHaritada göster/gizle
MarkerSizeİşaretçi boyutu (piksel, varsayılan 6)

Konum hesabı: E = tekneE + OffsetY·sin(hdg) + OffsetX·cos(hdg), N = tekneN + OffsetY·cos(hdg) − OffsetX·sin(hdg). Yani sensör noktaları gyro yönüyle birlikte döner.

7.2 Aktif takip sensörü — F4

F4 tuşu izlenen noktayı sırayla değiştirir: Tekne merkezi (GPS) → sensör 1 → sensör 2 → … → tekrar tekne merkezi. Aktif sensörün adı durum çubuğunda görünür ve Events.log'a yazılır. Aktif sensör seçiliyken trackline ve koordinat kaydı o noktanın konumuyla yapılır; diğer sensörler haritada işaretçi olarak görünmeye devam eder.

7.3 Sensör etiketleri

"Show sensor labels" seçeneği açıkken her işaretçinin yanına ilk 3 harf yazılır.

7.4 Sensör konumlarını dışarı aktarma (GGA forwarding)

GPS Settings'teki Forward Sensor Positions grubu, hesaplanan sensör konumlarını standart $--GGA cümlesi olarak dış sisteme gönderir:

Ne işe yarar? Gemideki üçüncü parti bir sistemin (dinamik konumlandırma, veri toplama, başka bir KBS örneği) tekne üzerindeki bir noktanın gerçek konumuna ihtiyacı varsa, o noktayı sensör olarak tanımlayıp GGA olarak besleyebilirsiniz.

7.5 Vessel geometry (FShape) forwarding

Ayrıca tekne şekli merkezinin GGA'sı seçilen bir COM porta ayrıca iletilebilir (FShape forwarding) — Bölüm 7.4'ten bağımsızdır.

08 / Çoklu konum takibi · USBL

Uzak hedefleri aynı haritada izleyin

Device Settings → Multi-GNSS sekmesi, ana tekneden bağımsız 3 ek hedefin (Vessel 2–4) canlı konumunu izler. Her hedef kendi COM portundan standart NMEA alır; bu, USBL/akustik konumlandırma çıktıları, ikinci tekneler, draga başlıkları veya tow fish'ler için kullanılır.

Multi-GNSS sekmesi: Vessel 2, Vessel 3 ve Vessel 4 satırları; her satırda Enable, Name, Port, Baud, Color, Track, Width ve Shape parametreleri
Multi-GNSS sekmesi. Her hedef satırında üstte kimlik/bağlantı (Enable, Name, Port, Baud) ve görünüm (Color, Track, Width); altta şekil parametreleri (Spacing, Fwd, Side, R1, Int, N) bulunur. Vessel 2/3 etkin, Vessel 4 kapalı örneği.

8.1 USBL ile ilişkisi — kavram

USBL (Ultra Short Baseline) sistemleri, sualtı hedefinin (transponder/responder) coğrafi konumunu hesaplayıp tipik olarak seri porttan NMEA cümlesi olarak verir. KBS bu akışı bir ek hedef portuna bağladığınızda, sualtı hedefi haritada ikinci bir "tekne" gibi görünür: kendi rengi, kendi trackline'ı, kendi log dosyası. Yani KBS USBL cihazının kendisini yönetmez; onun ürettiği konum akışını tüketir ve diğer tüm hedeflerle aynı projeksiyonda gösterir.

Gereken NMEA

Konum için $..GGA (fix tipi de buradan okunur). Hedefin yönünü göstermek isterseniz $..HDT cümlesi de işlenir ve hedef oku o yöne döner. Cihazınız WGS-84 enlem/boylam veriyorsa ana projeksiyon zinciri onu doğru yere oturtur.

8.2 Hedef başına ayarlar

AlanAnlamı
EnableHedefi etkinleştir
NameHaritadaki adı ve log etiketi (örn. "Draga", "ROV", "Vessel 2")
Port / BaudBu hedefin NMEA'sının geldiği seri port (COM1–COM50) ve baud
ColorTekne/ok sembolünün rengi
TrackTrackline rengi — sembol renginden bağımsızdır
WidthÇizgi kalınlığı (piksel)
Spacing / Fwd / Side / R1 / Int / NHedef sembolünün şekli — ana tekneyle aynı parametreler; Spacing seçimi diğerlerini otomatik ölçekler

Tüm alanlar değiştiği anda INI'ye yazılır (GPS2/GPS3/GPS4 bölümleri); ayrıca kaydet düğmesine gerek yoktur. Renk değişimi mevcut trackline'lara da anında uygulanır.

8.3 Çalışma zamanı davranışı

8.4 Merkez/takip hedefi seçimi

Ana harita ve Helmsman penceresi sağ tık menüsünde "Center" seçenekleri bulunur: none / main vessel / ek hedef 1–3. Böylece örn. draga başlığı ilerlerken ekran onu takip edebilir veya helmsman görünümü tamamen uzak hedefe kilitlenebilir.

8.5 Tipik USBL kurulumu — örnek

  1. USBL topside biriminin seri çıkışını (veya USB–seri dönüştürücüyü) PC'ye bağlayın; cihazdan GGA (+ varsa HDT) yayınlayacak şekilde ayarlayın.
  2. Device Settings → Multi-GNSS → Vessel 2 satırında Enable, Name (örn. "USBL-1"), Port ve Baud'u girin.
  3. Port veri akışını I/O Port Monitor'den doğrulayın.
  4. Haritada hedef görününce sağ tık → Center → Vessel 2 ile ekranı ona kilitleyin.
  5. Track'in doğru koordinata düştüğünü bilinen bir nokta ile teyit edin — yanlışsa projeksiyon/datum ayarını kontrol edin (Bölüm 4).
09 / Harita

Trackline, runline, grid ve derinlik etiketleri

Uydu görüntüsü üzerinde tekne sembolü, sensör işaretçisi ve üst bilgi bandı (RTK Fix, Spd, SV, Ant, Tide, Tek)
Uydu arka planlı çalışma ekranı. Tekne sembolü ve ayrı renkli sensör işaretçisi gerçek harita üzerinde görünür; üst bant RTK Fix / Spd / SV / Ant / Tide / Tek bilgisini gösterir.
10 / Helmsman

Dümenci için ayrı ekran

Helmsman penceresi: head-up gemi görünümü, runline kılavuz şeridi, üstte RTK Fix bilgi bandı, altta hız göstergesi ve ölçek
Helmsman penceresi. Head-up modda tekne her zaman yukarı bakar; seçili runline'lar kılavuz şerit (motorway) olarak çizilir. Üst bant RTK Fix | Spd | SV | Ant | Tide | Trk bilgisini, sol alt köşe büyük hız göstergesini, sağ alt köşe ölçek çubuğunu içerir.

Window → Helsman Window, ana canvas verisini yansıtan ikinci bir pencere açar. Amaç: dümencinin sadeleşmiş, gemi eksenli bir görünümle hatta oturması.

11 / NTRIP

RTK düzeltmesi

Kordil NTRIP Client penceresi: profil, sunucu, port, kullanıcı adı, mountpoint, çıkış portu ve log
Kordil NTRIP Client. Bağlantı ve çıkış ayarları tek pencerede.

Window → Kordil NTRIP Client alanları:

Program başlarken otomatik bağlanma log'da "Auto-connect on startup" olarak görünür.

12 / SVP

Ses hızı profili

Sound Velocity penceresi: format tanımlayıcı, max depth, kaynak SVP verisi ve ham/ortalama/kolon panelleri
Sound Velocity penceresi. Kaynak veri soldan okunur, kırmızı oklarla ham → ortalama → SV kolonu sırasıyla işlenir.

Window → Sound Velocity Profile penceresinin kullanımı:

Tools → Latency Watch/Set, derinlik ölçümü ile konum arasındaki gecikmeyi izler. Offsets penceresindeki SV alanı sabit ses hızı (m/s) girer; profil etkinken profil değeri kullanılır.

13 / Kayıt

Event'ler ve loglar

14 / Kısayollar

Klavye

Tuşİşlev
F4Aktif izleme noktasını değiştir (tekne merkezi ↔ sensörler)
F9Event işareti ekle
DeleteSeçili trackline'ı sil
Ctrl+N / Ctrl+W / Ctrl+I / Ctrl+X / Ctrl+QNew / Save As / Import / Export / Exit
Alt+I / Alt+O / Alt+E / Alt+W / Alt+DZoom In / Out / Extents / Window / Dynamic
Alt+L / Alt+Y / Alt+OLog klasörü / Device Settings / Echogram
15 / Sorun giderme

Sık karşılaşılanlar

BelirtiOlası neden → çözüm
Ek hedef (USBL) haritada yokEnable işaretli mi → port/baud doğru mu → I/O Port Monitor'de GGA geliyor mu → GGA'nın enlem/boylamı WGS-84 mü → projeksiyon doğru mu
Hedef var ama yanlış yerdeDatum/TM parametreleri projeye uymuyor; hedef cihaz yerel koordinat gönderiyor olabilir (GGA olmalı)
Hedef oku dönmüyorHDT cümlesi gelmiyor; cihazdan HDT yayınlatın
Sensör noktası yanlış taraftaOffsetX işareti ters: sancak +, iskele −; OffsetY: baş +, kıç −
Trackline görünmüyorSağ tık menüsünde Draw tracks kapalı; veya fix durumuna göre yanlış katman temizlenmiş
Sensör GGA'sı dış sisteme ulaşmıyorForwarding etkin mi → UDP ise hedef IP/port ve ALL seçiminde port kayması (base+sıra) doğru hesaplandı mı
Ekran yanlış hedefi takip ediyorSağ tık → Center seçimini main vessel'a alın (ana ve Helmsman ayrı ayarlardır)
16 / Terimler

Kısa sözlük

SBES
Single Beam Echo Sounder — tek hüzmeli echosounder; NMEA derinlik cümlesi gönderir.
USBL
Ultra Short Baseline — sualtı hedefinin konumunu akustik olarak çözen ve genelde seri porttan NMEA veren sistem. KBS bu akışı "ek hedef" olarak izler.
GGA / HDT
NMEA cümleleri: konum+fix kalitesi / gerçek yön.
Runline
Teknenin izlemesi gereken kılavuz hat; spacing ile üretilir.
Trackline
Gidilen yolun haritada bıraktığı iz; fix kalitesine göre sınıflanır.
Sensör noktası
Tekne merkezinden X/Y ofsetle tanımlanan izleme noktası (transducer, anten…).
Talker ID
NMEA cümlesinin ilk iki harfi; iletilen sensör GGA'larında sensör adından üretilir.
SVP
Sound Velocity Profile — derinliğe göre ses hızı eğrisi.

Bu kılavuz mevcut KBS sürümünün kaynak kodundaki davranışına göre yazılmıştır (KordilBS, unavigation, UGPS, UShape, globalvariables). Ekran metinleri sürüme göre küçük farklar gösterebilir.