გაზომვიდან მოდელამდე · მოდელიდან დასაბუთებულ შედეგამდე

Kordil Geodesy Tools
მომხმარებლის გაფართოებული სახელმძღვანელო

პრაქტიკული ტექნიკური ცნობარი კოორდინატთა გარდაქმნის, პარამეტრთა შეფასების, უმცირეს კვადრატთა გაწონასწორების, განუსაზღვრელობისა და შეცდომათა კვლევისთვის.

ქართული · გამოცემა 1.0 · 2026 წლის 14 ნოემბერი
გეოდეზისტებისთვის, გეოდეზიის სპეციალისტებისთვის, GIS-ისა და ჰიდროგრაფიული ჯგუფებისთვის

Kordil Geodesy Tools-ის ინტერფეისში საწყისი გეოგრაფიული კოორდინატები, სამიზნე პროექცია და ჯგუფური კოორდინატების ცხრილები1234
გარდაქმნის ოთხი კითხვა: რომელი ოპერაცია, რომელი წყარო, რომელი მიზანი, რომელი მიმართულება?
  • 1 ოპერაციის ჩანართი.
  • 2 საწყისი დათუმი და შეყვანა.
  • 3 სამიზნე დათუმი/პროექცია.
  • 4 ჯგუფური გარდაქმნისა და მიმართულების მართვა.
გამოსახულება: kordil.com, Kordil Geodesy Tools-ის ოფიციალური გვერდი. ნაჩვენები ვერსია და რიცხვები მაგალითია და არა მიმდინარე საველე განსაზღვრება.
01 / ჯერ სწორი მოლოდინი

პროგრამის ფუნქცია თეორიული მეთოდისგან განასხვავეთ

Kordil Geodesy Tools — KGTარის Windows-ის დესკტოპ-აპლიკაცია, რომელიც ერთ სამუშაო სივრცეში კოორდინატების გარდაქმნასა და გეოდეზიური მონაცემების მომზადებას აერთიანებს. Kordil-ის სისტემა მოიცავს ცალკეული წერტილისა და ფაილის გარდაქმნას, საერთო წერტილებით პარამეტრების შეფასებას, გამოსახულების მიბმასა და ზოგ ჰიდროგრაფიულ დამუშავებას.

ეს დოკუმენტი მხოლოდ ღილაკების ადგილს არ აღწერს; განმარტავს მოდელის არსს, ამონახსნის დაშვებებსა და შემოწმებას. კლასიკური გეოდეზიური ფორმულები სასწავლო მიზნებისთვისაა; საწყისი კოდი და საკუთრებითი არქიტექტურა არ გამოქვეყნებულა.

მოდული / ოპერაციადადასტურებული შესაძლებლობებირა არ უნდა ვივარაუდოთ
ECEF Transგანედი, გრძედი, ელიფსოიდური სიმაღლე ↔ გეოცენტრული XYZორთომეტრიული სიმაღლის ავტომატური ამოცნობა
Datum Trans / 3-D Coordinates Transგარდაქმნა განსაზღვრული ელიფსოიდებითა და 7 პარამეტრითყველა დათუმის წყვილისთვის ოფიციალური ბადის/ეპოქის ავტომატური არჩევა
TM/UTM/GK Transმორგებადი Transverse Mercator პარამეტრებიმხოლოდ კოორდინატებით ზონისა და ნახევარსფეროს უტყუარად ამოცნობა
2-D Similarity / Affineსაერთო წერტილებით შესაბამისად 4/6 პარამეტრი; პირდაპირი და უკუ გამოყენებასაწყისი და სამიზნე კოვარიაციების ერთობლივი გაწონასწორება
Datum Param Estimationსაერთო 3D წერტილებით 7 პარამეტრის შეფასება და ანგარიშიშეუზღუდავი ბრუნვებისთვის შემოწმებული კრებადობა ან უხეში შეცდომების ავტომატური გამორიცხვა
KMZ DXF Tools / გამოსახულების მიბმაცხრილების, რუკისა და CAD-ის გაცვლა; BMP-ის მიბმაყველა CAD ობიექტისა და რასტრული მოდელის უდანაკარგო შენარჩუნება
Sonar Magicდროიანი პოზიციისა და სიღრმის შეწყვილება და დამუშავებასრული მრავალსხივიანი ტრასირება, მოძრაობის კომპენსაცია ან ავტომატური ჰიდროგრაფიული მიღება
პროგრამაში დადასტურებულია: შესწავლილი 2D და 3D პარამეტრული შეფასებები თანაბარწონიან უმცირეს კვადრატებს იყენებს. ყველა ანგარიშში სრული კოვარიაციისა და სტატისტიკის არსებობა არ ივარაუდება.
მოწინავე მეთოდი: ქვემოთ აღწერილია ზოგადი შეწონილი გაწონასწორება, ხი-კვადრატის ტესტი, ნორმირებული ნარჩენები, საიმედოობა, მდგრადი შეფასება და გარე კონტროლი. თუ სხვაგვარად არ წერია, ეს მომხმარებლის დამოუკიდებელი ხარისხის მეთოდებია და არა KGT-ის ავტომატური ფუნქციები.
02 / გამოყენება

განმეორებადი სამუშაოს მოწყობა

  1. განსაზღვრეთ სამუშაო: საწყისი/სამიზნე CRS, ჰორიზონტალური და ვერტიკალური დათუმი, ეპოქა, ერთეულები, ღერძები და მიღების კრიტერიუმი.
  2. დაიცავით საწყისი მონაცემები: მთავარი ფაილი არ შეცვალოთ; სამუშაო და გამომავალი საქაღალდეები გამოყავით.
  3. აირჩიეთ ოპერაციის ჩანართი: იმავე დათუმში ფორმატის/პროექციის შეცვლაა, სხვა დათუმში გადასვლა თუ პარამეტრების შეფასება?
  4. შეამოწმეთ დათუმი და პროექცია: A/B ფაილიდან ჩატვირთეთ ან უფლებამოსილი წყაროდან შეიტანეთ. წინა სესიიდან დარჩენილი პარამეტრი თავისთავად სწორი არ არის.
  5. მცირე ცდა ჩაატარეთ: ცნობილი წერტილითა და რამდენიმე სტრიქონით სვეტები, მიმართულება და რიცხვის ფორმატი გამოცადეთ.
  6. პარამეტრების შეფასებისას: ჩატვირთეთ საერთო წერტილები, ჩართეთ ანგარიში, ამოხსენით და შეამოწმეთ ნარჩენები და დამოუკიდებელი კონტროლი.
  7. ჯგუფური გამოყენება: შემოწმებული პარამეტრებით ძირითადი ფაილი გარდაქმენით. შეფასების და გადასაყვანი წერტილები არ აურიოთ.
  8. ექსპორტი და მიღება: შეამოწმეთ სტრიქონები, ID, არე, ერთეულები და კონტროლის სხვაობები; განსაზღვრებები და ანგარიში ერთად დაარქივეთ.

ინტერფეისის ლოგიკა

ზედა ჩანართები ოპერაციათა ოჯახებს, ფერადი პანელები დათუმის განსაზღვრებებს აჩვენებს. ერთწერტილიანი ველები სწრაფი ცდისთვისაა, ქვედა ცხრილები — ჯგუფური გარდაქმნისთვის. ისარი ნამდვილ საწყის-სამიზნე მიმართულებას შეადარეთ. ძველ სურათებში სახელები/ფერები განსხვავდება; დაეყრდენით მენიუსა და მინიშნებებს და არა მხოლოდ ხატულის მსგავსებას.

პარამეტრების შეფასების ჩანართებში ამოხსნამდე ჩართეთ Report ან გამოთვლის დეტალები. ანგარიში ცალკე შეინახეთ და თქვენი ჩანაწერით გადაამოწმეთ, რომ პარამეტრები ბოლო წარმატებულ გამოთვლას ეკუთვნის.

03 / კონცეპტუალური საფუძველი

კოორდინატული სისტემა, დათუმი, CRS და ეპოქა

კოორდინატული სისტემა ღერძები, ერთეულები და გეომეტრიული წესებია; დათუმი მათ ფიზიკურ დედამიწას უკავშირებს. CRS ამ ცნობებს აერთიანებს. ორ X,Y ფაილს ერთნაირი სათაური ერთსა და იმავე საყრდენს არ უდასტურებს.

Conversion / კოორდინატული კონვერსია

დათუმის უცვლელად წარმოდგენა იცვლება: ელიფსოიდური ↔ ECEF ან გეოგრაფიული ↔ პროექცია. მათემატიკური ოპერაცია საწყის და განსაზღვრების განუსაზღვრელობას არ აქრობს.

Transformation / საყრდენის გარდაქმნა

ემპირიული პარამეტრებით სხვადასხვა დათუმს/ჩარჩოს შორის გადასვლა. მნიშვნელოვანია წყარო, მოქმედების არე, მიმართულება და განუსაზღვრელობა.

რატომაა ეპოქა მნიშვნელოვანი?

დინამიკურ ჩარჩოში კოორდინატები დროზეა დამოკიდებული. სხვადასხვა ეპოქის, მიწისძვრისა და დეფორმაციის გავლენას მუდმივი 7 პარამეტრი შესაძლოა ვერ მოხსნას. ერთნაირი ელიფსოიდი დათუმების ეკვივალენტობას არ ნიშნავს. KGT-ში ავტომატური სიჩქარის ველი, 14-პარამეტრიანი დროითი მოდელი ან დეფორმაციის ბადე არ ივარაუდება.

სიმაღლეების გამიჯვნა

h = H + N

h: ელიფსოიდური სიმაღლე

H: ორთომეტრიული სიმაღლე

N: შესაბამისი გეოიდის ტალღურობა

კავშირი ფიზიკურ არსს ხსნის და არ ნიშნავს, რომ KGT სწორ გეოიდს ავტომატურად ირჩევს. ნორმალური სიმაღლისას საჭიროა სიმაღლის ანომალიისა და კვაზიგეოიდის შესაბამისი განსაზღვრება. ადგილობრივი წყლის დონე ელიფსოიდურ სიმაღლედ არ შეიტანოთ.

გეოიდი გამოსახულების რუკაში არ აგერიოთ.

რასტერის მიბმა ვერტიკალური საყრდენის გარდაქმნა არ არის. სახელში geo ეროვნული გეოიდის გამოთვლას არ ადასტურებს.

04 / საწყისი მონაცემების ხარისხი

ფაილის წაკითხვა სწორ ინტერპრეტაციას არ ნიშნავს

KGT-ის დახმარების არქივში გრადუსის, გრადუს-წუთისა და გრადუს-წუთ-წამის მაგალითები
სურათი 1 — კუთხის ფორმატი და ნიშანი. მცირე ნიმუშით შეამოწმეთ, რომ DD, DM და DMS ერთ წერტილს იძლევა. ძველი დახმარების სურათია; წარმოებაში ერთ ფაილში ფორმატების არევა რეკომენდებული არ არის.
შემოწმებამოქმედება
ღერძების რიგიგეოგრაფიულში განედი/გრძედი, პროექციაში E/N, 3D-ში X/Y/Z. სათაური ფიზიკური არსით ჩაიწერეთ.
კუთხის ფორმატიDD: 40.5; DM: 40 30; DMS: 40 30 0. ათწილადი წუთი ათწილად გრადუსს არ უდრის.
ნიშანისამხრეთი/დასავლეთი მინუსით. 0°-თან ახლო უარყოფით კოორდინატებზე ნიშნის დაკარგვა ცალკე შეამოწმეთ.
ათწილადი და გამყოფიმკაფიოდ განსაზღვრეთ ათწილადის წერტილი/მძიმე და სვეტის გამყოფი; CSV-ის მძიმეების ორაზროვნება მოხსენით.
ID და გამეორებასაერთო წერტილი ერთ ფიზიკურ პუნქტს შეუსაბამეთ. განმეორებითი ID/სტრიქონი დამოუკიდებელი ახალი ცნობა არ არის.
დაკლებული სიმაღლე0, ცარიელი, უცნობი და რეალური ნული განსხვავდება. 3D შეფასებაში დაკლებული სიმაღლე ნულით არ შეავსოთ.
რიცხვითი სიზუსტეათწილადი ნიშნები სიზუსტეს არ ნიშნავს. შუალედურის დამრგვალება და ხელახლა დამუშავება შეცდომას აგროვებს.

მცირე ფაილით ტესტი

ID LAT LON h
P01 40.500000000 29.250000000 50.000
P02 40.501000000 29.251000000 51.000

გამოგონილი მაგალითი სვეტების არსს აჩვენებს; სათაური და გამყოფი არჩეულ წამკითხველთან გამოცადეთ, რადგან ფორმატები განსხვავდება. წინასწარ ნახვაში დარწმუნდით, რომ სათაური, კომენტარი ან რიცხვითი ID სხვა სვეტად არ აღიქმება. ძველი ტესტები შეიძლება განზრახ დაზიანებულ ჩანაწერებს შეიცავდეს და საველე მონაცემად არ გამოდგება.

კუთხის კონვერსია

DD = ნიშანი × (|D| + M/60 + S/3600)

1″ = π / 648000 rad

1 gon = 0.9°

NMEA ddmm.mmmm → D + წუთი/60

DMS-ში მთელ კუთხეს ერთი ნიშანი მიეცით. −0°30′ მხოლოდ მთელ გრადუსს ნუ შეხედავთ. წუთი/წამი 0 ≤ მნიშვნელობა < 60 უნდა იყოს. 40.3000° და 40°30′ სხვადასხვა წერტილია.

05 / გეოგრაფიული ↔ გეოცენტრული

ECEF მოდელი და უკუ ამოხსნის კონტროლი

ECEF დედამიწის ცენტრთან მიბმული და მასთან ერთად მბრუნავი დეკარტული სისტემაა. X ეკვატორისა და საწყისი მერიდიანის გადაკვეთას, Y ეკვატორზე 90° აღმოსავლეთს, Z ჩრდილოეთ პოლუსს უჩვენებს. φ, λ და h ერთ ელიფსოიდს უნდა ეკუთვნოდეს.

f = 1 / (1/f)                 e² = f(2 − f)
ν(φ) = a / √(1 − e² sin²φ)
X = (ν + h) cosφ cosλ
Y = (ν + h) cosφ sinλ
Z = [ν(1 − e²) + h] sinφ

a დიდი ნახევარღერძია, f — შეკუმშულობა. ინტერფეისის Inverse flattening არის 1/f და არა f. ფორმულებში კუთხე რადიანებშია, მომხმარებლის შეყვანა კი არჩეულ გრადუსულ ფორმატში.

გეოგრაფიულ და ECEF შეყვანებს შორის ორმხრივი ისრები12
სურათი 2 — ერთი წერტილის ცდა.
  • 1 განედი, გრძედი და ელიფსოიდური სიმაღლე.
  • 2 XYZ იმავე ელიფსოიდზე.
KGT-ის დახმარების არქივი. მაგალითის რიცხვები საწარმოო მონაცემი არ არის.

უკუ გარდაქმნა

ზოგად უკუ ამოხსნაში p=√(X²+Y²), λ=atan2(Y,X) გამოიყენება; განედი და სიმაღლე შესაბამისი დახურული ან იტერაციული მეთოდით მიიღება. KGT-ის შესწავლილი გზა იტერაციულია. ცალკე გამოცადეთ პოლუსი, საწყისი და კვადრანტები. უკუ გარდაქმნის არსებობა ყველა უკიდურეს შემთხვევაში უპირობო სიზუსტეს არ ნიშნავს.

მინიმალური შემოწმების ნაკრები

პირდაპირ-უკუ ჩაკეტვა მარტო საკმარისი არაა.

ორივე მიმართულებით ერთი მცდარი განსაზღვრება მცირე ჩაკეტვასაც იძლევა. აუცილებელია დამოუკიდებელი ცნობილი წერტილის ტესტი.

06 / საყრდენის გარდაქმნა

დათუმის განსაზღვრება, მიმართულება და ბრუნვის შეთანხმება

Datum A და B-ის ელიფსოიდი, მასშტაბი, სამი ბრუნვა და სამი გადანაცვლება123
სურათი 3 — ორი დათუმის განსაზღვრება.
  • 1 a და 1/f: ელიფსოიდის გეომეტრია.
  • 2 Datum A-დან WGS 84-ში პარამეტრები.
  • 3 Datum B-დან WGS 84-ში პარამეტრები.

პროექტის ზოგი მნიშვნელობა დაფარულია. სხვა პროექტზე ხილული რიცხვები არ გადაიტანოთ; სათაურებსა და მიმართულებას დაეყრდენით.

დეველოპმენტის არქივი, 10.02.2026; სასწავლოდ რედაქტირებული.

სტანდარტული 7-პარამეტრიანი მოდელი

rT = t + m R rS

m = 1 + dS × 10⁻⁶

rS, rT: საწყისი და სამიზნე XYZ ვექტორები

t: (tX, tY, tZ) გადანაცვლებები [m]

dS: მასშტაბის სხვაობა [ppm]

R: ბრუნვის მატრიცა; განისაზღვრება კუთხის ერთეული და შეთანხმება

ppm მემილიონედია — 1000 მ-ზე დაახლოებით 1 მმ. გრადუსის, რკალური წამისა და რადიანის აღრევა დიდ შეცდომას იწვევს. KGT-ში ბრუნვა რკალური წამით, გადანაცვლება მეტრით, მასშტაბის სხვაობა ppm-ით ჩანს.

გარდაქმნის ჯაჭვი WGS 84-ის გავლით

ჯაჭვი: საწყისი ელიფსოიდის φλh → საწყისი XYZ → საწყისი დათუმიდან WGS 84 → WGS 84-დან სამიზნეში → სამიზნის φλh. სამიზნის WGS 84-ში მოცემული პარამეტრები მასში გადასვლისას უკუღმა გამოიყენება. A და B-ის პარამეტრების მარტივი გამოკლება ზოგადად სწორი კომპოზიცია არ არის.

Coordinate Frame ve Position Vector

ორი გავრცელებული შეთანხმება იმავე ბრუნვის რიცხვებს სხვადასხვა ნიშნით აღიქვამს. Coordinate Frame-ის მცირე კუთხის ერთ-ერთი ფორმაა:

R_CF ≈ [  1    +rz   −ry ]

       [ −rz    1    +rx ]

       [ +ry   −rx    1  ]

R_PV ≈ R_CFᵀ (იმავე ფიზიკური კავშირის ბრუნვის ნიშნები შედარდება)

KGT-ის კლასიკურ დახმარებაში Coordinate Frame წერია, რიცხვით გამოთვლაში კი სრული ტრიგონომეტრიული ბრუნვებიცაა. სხვა პროგრამის პარამეტრები მხოლოდ Helmert სახელით არ დაამთხვიოთ; მიმართულება, კუთხის რიგი, შეთანხმება, წრფივი/სრული მოდელი და მასშტაბი ერთად ჩაიწერეთ. დიდ კუთხეებზე მხოლოდ ნიშნების შეცვლა სრული ეილერის რიგის ეკვივალენტობას არ იძლევა.

უკუ ოპერაცია

rS = (1/m) Rᵀ (rT − t)     [თუ R ორთოგონალურია და m ≠ 0]

სამიზნე ვექტორიდან გადანაცვლების გამოკლების გარეშე მხოლოდ შვიდივე ნიშნის შეცვლა ზოგადი უკუ გარდაქმნა არაა. მიმართულების მართვა დამოუკიდებელ კონტროლთან ერთად გამოიყენეთ. განსაზღვრებები ინახება .datum ფორმატში; მეტამონაცემები ცალკე დაარქივეთ.

07 / პროექცია

Transverse Mercator, UTM ve Gauss–Krüger

TM პროექციების ოჯახია; UTM და გაუს–კრიუგერი კონკრეტული ზონებით, მასშტაბითა და კოორდინატებით გამოყენებაა. λ₀, φ₀, k₀, პირობითი აღმოსავლეთი FE და ჩრდილოეთი FN სრულად უნდა განისაზღვროს; მარტო „UTM-ში“ არ კმარა.

TM Parameters: ცენტრალური მერიდიანი, საწყისი განედი, მასშტაბი და პირობითი აღმოსავლეთი/ჩრდილოეთი
სურათი 4 — პროექცია ხუთი რიცხვითა და ელიფსოიდით განსაზღვრეთ. სურათის განსაკუთრებული მასშტაბი და წანაცვლებები სატესტოა და არა სტანდარტული UTM. 0.9995 და 0.9996 ურთიერთშემცვლელი არ არის.დეველოპმენტის არქივი, 10.02.2026.
A = (λ − λ₀) cosφ       T = tan²φ       C = e′² cos²φ
E ≈ FE + k₀ ν [A + (1 − T + C)A³/6 + …]
N ≈ FN + k₀ [M(φ) − M(φ₀)
             + ν tanφ (A²/2 + (5 − T + 9C + 4C²)A⁴/24 + …)]

M მერიდიანის რკალია, e′ — მეორე ექსცენტრისიტეტი. მწკრივი მოდელის სტრუქტურას აჩვენებს; შემოკლებული ფორმულა წარმოებაში არ გამოიყენოთ. KGT-ის TM მწკრივზეა დაფუძნებული; ცენტრალური მერიდიანიდან შორს, პოლუსთან და უჩვეულო პროექციაში არე/სტაბილურობა დამოუკიდებლად შეამოწმეთ.

სტანდარტული UTM და სპეციალური ლოკალური TM გამიჯნეთ

გავრცელებულ UTM-ში ზონა 6°-ია, k₀=0.9996, FE=500000 მ; სამხრეთის FN ცალკე განისაზღვრება. ზოგადად λ₀=6z−183°, თუმცა გამონაკლისი ზონების გამო მხოლოდ ამ ფორმულით CRS არ აირჩიოთ. გაუს–კრიუგერის სიგანე, პრეფიქსი და მასშტაბი ეროვნული წესებით შეიძლება იცვლებოდეს.

ბადისა და მიწის მანძილების გამიჯვნა

Dgrid ≈ k × [R/(R+h)] × Dground

კომბინირებული ფაქტორი ≈ პროექციის მასშტაბი × სიმაღლის ფაქტორი

მიახლოება მოკლე ჰორიზონტალური მანძილების ახსნაში გვეხმარება; დახრილი პირდაპირ ბადის სიგრძეს არ შეადაროთ. მერიდიანთა შეახლოება ნამდვილი და ბადის ჩრდილოეთის კუთხეა. KGT-ის პროექციული შედეგი ყველა ლოკალური მასშტაბის, შეახლოებისა და რედუქციის ანგარიშს არ ნიშნავს. საინჟინრო ქსელის ბიუჯეტში ისინი გაითვალისწინეთ.

08 / 4 პარამეტრი

2D მსგავსება: ჩარჩოს შეცვლა ფორმის შენარჩუნებით

მსგავსება შეიცავს ორ გადანაცვლებას, ერთ ბრუნვასა და საერთო მასშტაბს; კუთხეებსა და სიგრძეთა შეფარდებას ინახავს. ადგილობრივი საინჟინრო კოორდინატების სხვა სიბრტყეში ფორმის შენარჩუნებით მოსარგებად პირველი კანდიდატია. დიდ არეზე პროექციების ცვლად დეფორმაციას ერთი მსგავსებით სრულად ვერ მოხსნით.

XT = tx + a XS + b YS
YT = ty − b XS + a YS
a = s cosθ        b = s sinθ
s = √(a²+b²)      θ = atan2(b,a)
q = [tx, ty, a, b]ᵀ

ნიშნები KGT-ის 2D მოდელს შეესაბამება. X-აღმოსავლეთი/Y-ჩრდილოეთი ან ეკრანის ქვემოთ მზარდი Y-ით კუთხის ნიშანი არ გამოიცნოთ. დადებითი θ-ის შედეგი ცნობილ მიმართულებაზე გამოცადეთ.

მსგავსების საერთო წერტილების ID, საწყისი X Y და სამიზნე X Y სვეტები
სურათი 5 — საერთო წერტილების ცხრილი. ყოველი სტრიქონი ორ სისტემაში ერთ ფიზიკურ წერტილს ნიშნავს. სვეტები და საწყისი-სამიზნის რიგი შეამოწმეთ.KGT დახმარების არქივი; ძველი განლაგება და საცდელი კოორდინატები.

ამოხსნა და გამოყენება

  1. გახსენით 2-D Similarity Trans; გამოიყენეთ საერთო წერტილების ფაილი ან ცხრილი.
  2. საჭიროა მინიმუმ ორი განსხვავებული წერტილი; მხოლოდ მინიმუმი ნარჩენებით მოდელის კონტროლს ვერ იძლევა. სამუშაო არეს გარშემო მეტი საერთო წერტილი შეარჩიეთ.
  3. ჩართეთ ანგარიში და გამოთვალეთ. დარჩენილი ძველი რიცხვები ახალ ამონახსნად არ ჩათვალოთ.
  4. თითოეული საკონტროლო წერტილი პარამეტრებით ხელახლა დათვალეთ და სამიზნეს გამოაკელით; ანგარიში იმავე სხვაობას უნდა აჩვენებდეს.
  5. გარედან შეამოწმეთ ამოხსნაში არშესული წერტილებით; მხოლოდ შემდეგ გარდაქმენით ძირითადი ფაილი.

უკუ მოდელი და ზღვრული შემთხვევები

u = XT − tx          v = YT − ty
XS = (a u − b v)/(a²+b²)
YS = (b u + a v)/(a²+b²)

s ნულთან ახლოს გარდაქმნას აზრი ეკარგება. ცალკე შეამოწმეთ კვადრანტი, ნულოვანი ბრუნვა არაერთეულოვანი მასშტაბით, ±90° და უკუ გზა. მათემატიკური მოდელის განსაზღვრულობა პროგრამის ჩვენებისა და ყველა უკუ გზის უკიდურეს შემთხვევაში ერთნაირ ქცევას არ ნიშნავს.

წარმოებაზე გადასვლის პირობა: იმავე წერტილებზე პარამეტრებით პირდაპირი შედეგი, ანგარიში და ჯგუფური გარდაქმნა უნდა ემთხვეოდეს. ნულოვანი ბრუნვის/s≠1 ან დიდი ბრუნვის ტესტის ჩავარდნისას არ გამოიყენოთ; მხარდაჭერას მცირე მაგალითი მიაწოდეთ.
09 / 6 პარამეტრი

2D აფინური: დამოუკიდებელი მასშტაბი და ძვრა

XT = a0 + a1 XS + a2 YS
YT = b0 + b1 XS + b2 YS
q = [a0, a1, a2, b0, b1, b2]ᵀ
B = [a1 a2; b1 b2]           det B = a1 b2 − a2 b1

აფინური პარალელურობას ინახავს, მაგრამ ზოგადად არა კუთხეებსა და სიგრძეთა შეფარდებას. შეიცავს დამოუკიდებელ მასშტაბებს, ბრუნვას, ძვრასა და ზოგჯერ არეკვლას. გამოდგება ძველი რუკის/რასტერის, სხვადასხვა მასშტაბიანი ადგილობრივი სიბრტყისა და დამახინჯებული ნახაზებისთვის, მაგრამ ყოველთვის რეალური დათუმის ფიზიკური მოდელი არაა.

აფინურის საერთო წერტილების საწყისი და სამიზნე სიბრტყითი კოორდინატები
სურათი 6 — ექვს პარამეტრს შესაბამისი გეომეტრია სჭირდება. სამი წერტილი მინიმუმია, მაგრამ ერთ ხაზზე განლაგებული სამი არ კმარა. ძველი ცხრილი სვეტების ასახსნელადაა.

მოდელის არჩევა

ჯერ გეომეტრიული მიზეზი დაადგინეთ. თუ მსგავსების რეგულარული ნარჩენები ღერძის სხვადასხვა მასშტაბით აიხსნება, აფინური გამართლებულია. მხოლოდ შემცირებული ნარჩენით მეტი პარამეტრი არ აირჩიოთ: ის მცდარ წყვილს ან ლოკალურ დაზიანებასაც შთანთქავს. თანაბარ მონაცემსა/წონაზე აფინურის შიდა მორგება არანაკლებ კარგია, მაგრამ გარე სიზუსტის უპირატესობას არ ამტკიცებს.

გამოყენების შემოწმება

A1, A2, B1, B2 ჩვეულებრივ უგანზომილებოა; A0/B0 კოორდინატის ერთეულშია. მასშტაბებია sX=√(a1²+b1²), sY=√(a2²+b2²). თუ საწყისი ღერძები მართობულია, სამიზნე ბაზისის სკალარული ნამრავლი ძვრას აღწერს. ბრუნვა–ძვრის რამდენიმე დაშლა არსებობს; ანგარიშში შეთანხმება მიუთითეთ.

10 / 7 პარამეტრის შეფასება

დათუმის პარამეტრები საერთო 3D წერტილებით

Datum Param Estimationორი ცნობილი XYZ ნაკრებიდან გადანაცვლებას, ბრუნვასა და მასშტაბს აფასებს. Inverse Helmert აქ კოორდინატებიდან უცნობი პარამეტრების პოვნაა და არა ცნობილი პარამეტრებით უკუმიმართულებით გადაყვანა.

  1. შეამოწმეთ, რომ ორივე სისტემაში იგივე ფიზიკური წერტილებია, თავსებადი ეპოქითა და ერთეულით.
  2. მოამზადეთ შვიდი სვეტი: ID, პირველი სისტემის X/Y/Z და მეორის X/Y/Z. წყარო-სამიზნე ეკრანსა და ანგარიშში შეამოწმეთ; Xt სათაური მარტო საკმარისი არაა.
  3. ჩატვირთეთ მინიმუმ სამი გეომეტრიულად დამოუკიდებელი საერთო წერტილი. თითქმის ერთ ხაზზე სამი სათანადო 3D განსაზღვრულობას ვერ იძლევა.
  4. ჩართეთ ანგარიში და შეაფასეთ; ორი ცნობილი წერტილით მიმართულება გამოცადეთ.
  5. სამიზნე დათუმში გადანაცვლების, ppm-ისა და რკალური წამების გადატანისას ერთეული და მიმართულება შეამოწმეთ.
  6. ჩაატარეთ მინიმუმ ერთი გარე კონტროლი და პირდაპირ-უკუ ტესტი. არასაკმარისი განაწილებისა და სიმაღლის დიაპაზონის ამონახსნი არ განაზოგადოთ.

გაწრფივება და სრული ბრუნვა გამიჯნეთ

ზოგადი rT=t+sRrS არაწრფივია. მცირე კუთხის მიდგომა ბრუნვებს აწრფივებს; ზოგადად q₀-ის ირგვლივ Jacobian A=∂F/∂q იგება და ამონახსნი შესწორებებით განახლდება. სრული ტრიგონომეტრიული R თავისთავად კარგად კრებად არაწრფივ გაწონასწორებას არ ადასტურებს.

KGT-ის ზღვარი: შესწავლილი გზა საწყის მასშტაბის შეფასებასა და ხელახლა აგებულ ამონახსნს მოიცავს. მას ზოგად, უსასრულო იტერაციულ ოპტიმიზაციად, დიდი ბრუნვისა და კრებადობის შემოწმებული კრიტერიუმებით, არ წარმოვადგენთ. დიდი მიმართულება, ლოკალური XYZ და უჩვეულო მასშტაბი დამოუკიდებელ ვალიდაციას საჭიროებს.

საერთო წერტილების ხარისხი

მცირე არეში ECEF წერტილები დაახლოებით ერთი დიდი გეოცენტრული ვექტორის ირგვლივ გროვდება და პარამეტრები შეიძლება ძლიერ კორელირებდეს. მცირე შიდა ნარჩენი შვიდი პარამეტრის ფიზიკურ სანდოობას არ ამტკიცებს. ცოტა ახლო წერტილით ეროვნულ დათუმს ნუ გამოიყვანთ და ქვეყანაზე ნუ განავრცობთ; ჯერ ოფიციალური ბადე, რეგიონული მოდელი და ეპოქა შეაფასეთ.

11 / მათემატიკური საფუძველი

უმცირესი კვადრატები: რა მინიმიზდება?

უმცირეს კვადრატთა გაწონასწორება არჩეული ფუნქციური და სტოქასტიკური მოდელით ნარჩენთა შეწონილ კვადრატთა ჯამს ამცირებს. მცდარ მოდელს, დათუმს ან უხეშ შეცდომას ავტომატურად არ ასწორებს. „გაწონასწორდა“ სანდოობის საკმარისი მტკიცება არაა.

წრფივი მოდელი და ნიშნების შეთანხმება

l + v = A q
q̂ = arg min (Aq − l)ᵀ P (Aq − l)
N = Aᵀ P A                  n = Aᵀ P l
N q̂ = n                     v̂ = A q̂ − l
Aᵀ P v̂ = 0

ამ სახელმძღვანელოში v არის გამოთვლილი მინუს დაკვირვებული სხვა წყარო შეიძლება საწინააღმდეგო ნიშანს იყენებდეს. კვადრატთა ჯამი უცვლელია, ნარჩენის რუკის მიმართულება — არა. A დიზაინის მატრიცაა, q უცნობები, l დაკვირვების ვექტორი, P წონის მატრიცა. სრული სვეტური რანგით q̂=(AᵀPA)⁻¹AᵀPl. რიცხვით ამოხსნაში QR/SVD უპირატესია აშკარა ინვერსიაზე; ეს KGT-ის მიერ მათ გამოყენებას არ ამტკიცებს.

მსგავსების ორი დაკვირვების სტრიქონი

[XT]   [1 0  XS  YS] [tx]

[YT] = [0 1  YS −XS] [ty] + დაკვირვების შეცდომა

                       [a]

                       [b]

აქ დაკვირვების შეცდომა l−Aq-ია, ზემოთ v კი საწინააღმდეგო ნიშნითაა. ერთი წერტილი ორ სკალარულ განტოლებას იძლევა; აფინურში სტრიქონებია [1 XS YS 0 0 0] და [0 0 0 1 XS YS]. 3D-ში წერტილი სამ განტოლებას იძლევა; ბრუნვის წარმოებულები A-ს ქმნის.

თავისუფლების ხარისხი და აპოსტერიორული დისპერსია

f = m − rank(A)       [სრული რანგით f = m − p]

SSE = v̂ᵀ P v̂

s₀² = SSE / f         [f > 0]

s₀ = √(SSE/f)
მოდელისკალარული განტოლება mპარამეტრი pსრული რანგით f
2D მსგავსება2n42n−4
2D აფინური2n62n−6
3D ჰელმერტი3n73n−7

n წერტილების, m სკალარული დაკვირვებების რაოდენობაა. f=0-ზე ამონახსნი შეიძლება არსებობდეს, მაგრამ s₀ მონაცემებიდან ვერ ფასდება. რანგის ნაკლებობისას m−p არ კმარა: დათუმის დეფექტი ან გეომეტრია შეამოწმეთ. იმავე წერტილის გამეორება რეალურად დამოუკიდებელ დაკვირვებას არ ზრდის.

არაწრფივ მოდელზე გადასვლა

l = F(q) + ε

w = l − F(q₀)          A = ∂F/∂q |q₀

A δq ≈ w               qახალი = q₀ + δq

ზოგად იტერაციაში მოწმდება შესწორების ნორმა, მიზნის ფუნქცია, ფიზიკური ცვლილება და რანგი. სხვადასხვა ერთეულზე ერთი რიცხვითი ზღვარი შეიძლება უაზრო იყოს. ეს თეორიაა და KGT-ში კრებადობის მმართველს არ გულისხმობს.

12 / სტოქასტიკური მოდელი

წონა: კარგ გაზომვას სწორი მიზეზით ენდეთ

ფუნქციური მოდელი მოსალოდნელ კავშირს, სტოქასტიკური — განუსაზღვრელობასა და კორელაციას აღწერს. იგივე გეომეტრიას სხვადასხვა წონით სხვადასხვა პარამეტრი აქვს. წონა დამოუკიდებელი ხარისხით და არა შედეგის მოწონებით განისაზღვრება.

Cov(l) = σ₀² Qll

P = Qll⁻¹

დამოუკიდებელი დაკვირვებისთვის: Pii = σ₀² / σi²

σ₀² საერთო საყრდენი დისპერსიაა. სრული კოვარიაციით თავსებადი მასშტაბი შეირჩევა. P=I ყველა კომპონენტის თანაბარ ფარდობით ნდობასა და ნულოვან კორელაციას ნიშნავს. თანაბარი წონა რეალურად თანაბარ სიზუსტეს არ ადასტურებს.

პროგრამაში დადასტურებული ზოგადი ფორმულისგან განასხვავეთ.

შესწავლილ მსგავსების, აფინურისა და 3D შეფასებაში P=I იგება. sigma სვეტის დამატებით ავტომატურ შეწონილ ამოხსნას ნუ ელით. სრული წერტილოვანი კოვარიაციის, ღერძთა კორელაციისა და საწყისი კოორდინატების შეცდომების ავტომატური დამუშავება არ დადასტურებულა.

თუ ორივე სისტემა მცდარია

კლასიკურ არაპირდაპირ მოდელში საწყისი კოორდინატები უშეცდომოდ, სამიზნე კი გაურკვევლად შეიძლება ჩაითვალოს. ორივე მხარის მნიშვნელოვანი შეცდომისას საჭიროა total least squares, errors-in-variables ან Gauss–Helmert. მარტო P-ის შეცვლა ყველა საწყის განუსაზღვრელობას სწორად ვერ აღწერს.

ფიზიკური მაგალითი

GNSS ჰორიზონტალურ და სიმაღლის კომპონენტებს სხვადასხვა განუსაზღვრელობა აქვს. ერთი მოწყობილობის/სესიის წერტილები შეიძლება კორელირებდეს. ათასობით კორელირებულის დამოუკიდებლად მიჩნევა ცრუ სიზუსტეა. ჯერ მეთოდი და საერთო შეცდომები შეისწავლეთ, შემდეგ მოდელი.

მდგრადი შეფასება

Huber-ის მსგავსი M-შეფასება დიდი სტანდარტიზებული ნარჩენის გავლენას ამცირებს, ხშირად იტერაციული გადაწონვით. ის ავტომატური გაწმენდა ან სიზუსტის გარანტია არაა და მოდელის შეცდომასაც მალავს. KGT-ის გზებში მდგრადი ამოხსნა არ დადასტურებულა; სხვა ხელსაწყოსას მეთოდი, ზღვრები და ამოღებული ჩანაწერები დააფიქსირეთ.

13 / შედეგის განუსაზღვრელობა

კოვარიაცია, გავრცელება და შეცდომის ელიფსი

ეს თავი ზოგადი თეორიაა. ყველა ქვედა მატრიცის KGT-ში ჩვენება არ ივარაუდება. განსაზღვრებები დამოუკიდებელი ანალიზისთვისაა.
Qqq = (Aᵀ P A)⁻¹
Cqq = s₀² Qqq
Q_lhat = A Qqq Aᵀ
Qvv = Qll − A Qqq Aᵀ
Cvv = s₀² Qvv

პარამეტრის, გათანაბრებული დაკვირვებისა და ნარჩენის კოვარიაცია განსხვავდება. AQqqAᵀ ნარჩენის კოვარიაცია არაა; მისი დიაგონალით გაყოფა სწორ ტესტს არ იძლევა. ცნობილი σ₀-ისას აპრიორული, უცნობისას შესაბამისი დაშვებით აპოსტერიორული s₀ გამოიყენება.

შეცდომის ახალ წერტილზე გავრცელება

y = F(x,q)
Cy ≈ Jx Cx Jxᵀ + Jq Cq Jqᵀ
     + Jx Cxq Jqᵀ + Jq Cqx Jxᵀ

თუ საწყისი წერტილი პარამეტრული შეფასებისგან დამოუკიდებელია, ჯვარედინი წევრები ნულია. იმავე საკონტროლოების ხელახლა შეფასება დამოუკიდებლობას არ უზრუნველყოფს. მხოლოდ პარამეტრის sigma წერტილის მთლიანი განუსაზღვრელობა არაა: საწყისი, დათუმი, ეპოქა, მოდელი და პარამეტრები ცალკე მოქმედებს.

ჰორიზონტალური შეცდომის ელიფსი

CEN = [σE²   σEN]

      [σEN   σN²]

λ1, λ2: CEN-ის საკუთრივი მნიშვნელობები, λ1 ≥ λ2 ≥ 0

1σ მთავარი ნახევარღერძები: √λ1, √λ2

95%-ისთვის (ცნობილი ნორმალური კოვარიაციით): √χ²(2;0.95) ≈ 2.448

დიდი ღერძის მიმართულება საკუთრივი ვექტორით მიიღება. ორივე კოორდინატისთვის ±1.96σ პირდაპირ 95%-იან 2D ელიფსს არ ნიშნავს. შეფასებული კოვარიაციისა და სასრული თავისუფლებისას F განაწილების რეგიონი შეიძლება დაგჭირდეთ. ECEF-ის ადგილობრივ E/N/U-ში გასაგებად კოვარიაციაც უნდა შემობრუნდეს.

შიდა სიზუსტე და გარე სისწორე

მცირე აპოსტერიორული sigma შეიძლება მხოლოდ მოდელთან შიდა თანმიმდევრულობას ნიშნავდეს. ყველა პუნქტის საერთო სისტემატიკური დათუმის შეცდომით ნარჩენები მაინც მცირეა. გარე კონტროლი აუცილებელია, რადგან მოდელისგან დამოუკიდებელ რეალობის ცნობას იძლევა.

14 / შეცდომების კვლევა

დიდი ნარჩენი განაჩენი კი არა, კვლევის დასაწყისია

ჯერ შეცდომის კლასი განსაზღვრეთ

ნიმუშისავარაუდო მიზეზიპირველი შემოწმება
ყველა წერტილზე მსგავსი ვექტორიგადანაცვლება, დათუმი ან მუდმივი წანაცვლებასაწყისი-სამიზნე და ნიშანი
ცენტრიდან დაშორებით მზარდი სხვაობამასშტაბი/პროექცია ან ბრუნვაk₀, ppm, ბადე–მიწა, ცენტრალური მერიდიანი
ერთ წერტილზე დიდი სხვაობაID შესაბამისობა, წერა ან გადაადგილებული ნიშანინედლი გაზომვა, ჩანახატი და ორიგინალი
რეგიონული ჯგუფებილოკალური დეფორმაცია, სესიის სხვაობა ან მოდელის ნაკლინარჩენთა ვექტორების რუკა და გაზომვის ისტორია
სხვაობა მხოლოდ სიმაღლეშიh/H, გეოიდი, ანტენის/ხელსაწყოს სიმაღლევერტიკალური დათუმი და სიმაღლე

გლობალური მოდელის ტესტი — თეორია

ნორმალური შეცდომის, სწორი Qll-ისა და აპრიორული σ₀²-ის დაშვებით:

T = (vᵀ P v)/σ₀²  ~  χ²f

ორმხრივი მიღების ინტერვალი:

χ²(f; α/2) ≤ T ≤ χ²(f; 1−α/2)

დიდი T უხეშ შეცდომას, მცდარ წონას ან მოდელის ნაკლს აჩვენებს; ძალიან მცირე — გადაჭარბებულ განუსაზღვრელობას, კორელაციას, დამრგვალებას ან დამოკიდებულ მონაცემს. ცალმხრივი ზედა ტესტისას ჰიპოთეზა/მნიშვნელოვნება ცალკე განსაზღვრეთ. გლობალური ტესტი არ ასახელებს მცდარ წერტილს.

ნორმირებული ნარჩენი — თეორია

wi = vi / [σ₀ √(Qvv,ii)]

ri = (Qvv P)ii

დამოუკიდებელი დიაგონალური P-ისთვის: ri = Qvv,ii × Pii

Σ ri = f

ri ადგილობრივი სიჭარბის/საიმედოობის მაჩვენებელია. მცირე ri-ის შეცდომა პარამეტრებში ძლიერ გადადის და ნარჩენი მცირე ჩანს. კორელირებულ მოდელში დიაგონალის 0–1 ინტერპრეტაცია ცალკე ფასდება. იმავე მონაცემიდან s₀-ის σ₀-ად გამოყენება განაწილებას ცვლის; ყველაფერს სტანდარტულ ნორმალურად ნუ ჩათვლით. ამოშლილი დაკვირვება და გარე სტიუდენტიზაცია შესაბამის მეთოდსა და თავისუფლებას საჭიროებს.

„3 სიგმა“ უნივერსალური გაწმენდის წესი არაა.

მრავალ ტესტზე ცრუ განგაში იზრდება. α, ტესტების რაოდენობა, კორელაცია, სიმძლავრე და მინიმალური გამოვლენადი შეცდომა ერთად განიხილეთ. KGT-ში ხი-კვადრატის/ნარჩენის ავტომატური ტესტით გაიარა/ვერ გაიარა არ დადასტურებულა.

შენიღბვა, მცდარი გამოვლენა და საიმედოობა

რამდენიმე უხეში შეცდომა ერთმანეთს ფარავს — masking. უშეცდომო წერტილს სხვით შეცვლილი პარამეტრების გამო დიდი ნარჩენი შეიძლება ჰქონდეს — swamping. უდიდესის ავტომატურად წაშლა და ხელახლა ამოხსნა არ შეიძლება. მარტივ დამოუკიდებელ შემთხვევაში მინიმალური გამოვლენადი შეცდომა დაახლოებით σi√(λ₀/ri)-ს უკავშირდება; λ₀ ცრუ განგაშსა და სიმძლავრეზეა დამოკიდებული. მცირე ri გამოვლენას ასუსტებს.

მიკვლევადი კვლევის რიგი

  1. შეამოწმეთ ფაილი, ერთეული, ნიშანი, CRS, ეპოქა და ID.
  2. ნარჩენები პარამეტრებით დამოუკიდებლად გამოთვალეთ და ვექტორები ნახეთ.
  3. დაუბრუნდით საეჭვო პუნქტის ნედლ გაზომვასა და ფიზიკურ მდგომარეობას.
  4. დაშვებებისას გლობალური და ლოკალური სტატისტიკა დათვალეთ.
  5. Leave-one-out-ით თითოეული წერტილის ამოღებისას სხვებისა და გარე კონტროლის ცვლილება შეამოწმეთ.
  6. ამოღების მიზეზი ჩაიწერეთ და პირველი/ბოლო ამონახსნი ერთად შეინახეთ.

დაკვირვების ზრდა კარგია, მაგრამ იგივე სისტემატიკის ახალი წერტილები დამოუკიდებელ სანდოობას არ იძლევა. ტესტის გავლაც გარე კონტროლის გარეშე წარმოების ნებართვა არაა.

15 / დიზაინი და რიცხვითი სტაბილურობა

პუნქტები მხოლოდ დათვლით არ აირჩიოთ

წერტილები არეს გარს უნდა ერტყას, შიდა ნაწილს წარმოადგენდეს და საკმარისად დაშორდეს. კუთხეში ბევრი ვერ ცვლის ნაკლებ, მაგრამ თანაბრად განაწილებულ კარგ კონტროლს. 3D-ში სივრცული და სიმაღლითი განაწილებაც მნიშვნელოვანია.

პირობითობის რიცხვი და რანგი

თუ A-ის სვეტები თითქმის დამოკიდებულია, მონაცემის მცირე ცვლილება პარამეტრს ძლიერ ცვლის. ნორმალური განტოლების პირობითობა დაახლოებით A-ის კვადრატამდე უარესდება. მეტრი, რადიანი, ppm სწორად მასშტაბირეთ; ნედლი მატრიცის ერთი რიცხვი კონტექსტის გარეშე ხარისხის კლასად არ აქციოთ.

x′ = x − x̄             y′ = y − ȳ

ცენტრირება დიდი კოორდინატებისა და პარამეტრთა კორელაციის გავლენას ამცირებს

ცენტრირება/მასშტაბირება დამოუკიდებელ ანალიზში სასარგებლოა, მაგრამ უკუ გარდაქმნა და გადანაცვლების საწყის ცენტრზე დაბრუნება სწორად უნდა შესრულდეს. ეს KGT-ის ავტომატურ ცენტრირებას არ ნიშნავს.

ინტერპოლაცია და ექსტრაპოლაცია

ქსელის ამოზნექილი გარსის გარეთ შეფასება ექსტრაპოლაციაა. შიდა ნარჩენით გარეთა სიზუსტე ვერ დგინდება. სამუშაოს გარეთ გასვლისას ახალი კონტროლი ან უკეთესი ფიზიკური მოდელი გამოიყენეთ. შეფასების გარეთ ლამაზი რასტრი გეომეტრიული სისწორის საბუთი არაა.

გასატარებელი ცდები

16 / განმეორებადი სასწავლო მონაცემები

ექვსი საერთო წერტილი: სუფთა ამონახსნი და 0.60 მ უხეში შეცდომა

ამ განყოფილების ფაილები სახელმძღვანელოსთვის შექმნილი სინთეზური მონაცემებია და არა საველე კოორდინატები ან ოფიციალური კალიბრაცია. გამოთვლები შემოწმებულია უმცირეს კვადრატთა დამოუკიდებელი საცნობარო ამონახსნით. ამ სამუშაოს ფარგლებში KGT-ის ცოცხალი ინტერფეისი არ გაშვებულა და რიცხვობრივად არ გამოცდილა; ქვემოთ მოცემული მნიშვნელობები პროგრამასთან შესადარებელი ეტალონებია.

მაგალითის პირობები

საწყისი წერტილები განლაგებულია 100×100 მ მართკუთხედის ოთხ კუთხესა და ქვედა/ზედა გვერდების შუაწერტილებში. ჭეშმარიტი მოდელია tx=500 m, ty=1000 m, a=1.0002 და b=0.0003. სამიზნე კოორდინატებს დამატებული აქვს სანტიმეტრული სინთეზური შეშფოთებები. მეორე ფაილში მხოლოდ P3-ის სამიზნე X-ს ემატება +0.60 მ.

ID   XS      YS       XT(clean)    YT(clean)
P1    0       0       500.010000   999.980000
P2  100       0       600.000000   999.980000
P3  100     100       600.070000  1100.010000
P4    0     100       500.020000  1100.010000
P5   50       0       550.015000   999.980000
P6   50     100       550.035000  1100.010000

ჩამოსატვირთ ფაილში იგივე ექვსი რიცხვობრივი სტრიქონია. გადაამოწმეთ, რომ წამკითხველი სათაურის სტრიქონს მონაცემად არ აღიქვამს; საჭიროების შემთხვევაში სამუშაო ფაილში მხოლოდ რიცხვობრივი სტრიქონები გადაიტანეთ.

სიდიდესუფთა მონაცემების ეტალონიმონაცემები P3-ზე დამატებული +0.60 მ-ით
tx [m]500.002000499.982000
ty [m]999.992000999.992000
a1.0002600001.001460000
b0.0002000000.001400000
s=√(a²+b²)1.0002600201.001460979
θ [გრადუსი]0.0114561770.080097097
SSE [m²], P=I0.0017600.256160
s₀ [m], f=80.0148323970.178941331
P3-ის X ნარჩენი [m]−0.022−0.402
ექვსი საკონტროლო წერტილის მცირე ნარჩენის ვექტორები სუფთა ამონახსნში: გამოთვლილი მინუს გაზომილი
სურათი 7 — სუფთა მონაცემების ნაშთები. ვექტორები ხილვადობისთვის გაზრდილია 700 პიქსელი/მ-მდე. პოზიციის ღერძებსა და ნარჩენის ისრებს ერთი და იგივე მასშტაბი არ აქვს.
P3-ის სამიზნე X-ში 0.60 მ შეცდომის გავრცელება პარამეტრებსა და სხვა წერტილების ნაშთებზე
სურათი 8 — ერთი უხეში შეცდომა მთელ ამონახსნზე მოქმედებს. P3-ის 0.60 მ შეცდომა ნაშთში სრულად 0.60 მ-ით არ ჩანს: ნაწილი პარამეტრებში გადადის. სხვა წერტილებზე დიდი ისრები არ ამტკიცებს, რომ ისინიც შეცდომიანია.

სტატისტიკა დამოუკიდებლად გამოთვალეთ

თუ აპრიორული სკალარული სტანდარტული გადახრა ნამდვილად შეიძლება მივიღოთ σ₀=0.020 m, სუფთა ამონახსნისთვის T=0.001760/0.0004=4.4, ხოლო შეცდომიანისთვის T=640.4 მიიღება; ორივეგან f=8. ჰიპოთეზისა და α-ს განსაზღვრის შემდეგ შედეგი შესაბამის χ² საზღვრებს შეადარეთ. იმავე მონაცემებით შეფასებული s₀-ის მნიშვნელის გამოყენება დამოუკიდებელ გლობალურ ტესტს არ იძლევა: ამ შემთხვევაში T განსაზღვრებით f-ს უდრის.

P3-ის X კომპონენტისთვის Qvv,ii=0.633333333 და შეცდომიან ამონახსნში v=−0.402 m, ამიტომ w≈−25.2569. ეს შედეგი ეხება ცნობილ 0.020 მ აპრიორულ მასშტაბს. სუფთა მონაცემების უდიდესი |w|≈1.7592. ამ მაგალითის σ₀ საველე სიზუსტის დეკლარაცია არ არის.

KGT-ში შედარების პროცედურა

  1. სუფთა ფაილი 2D მსგავსების საერთო წერტილების ცხრილში ჩატვირთეთ; ექვსივე წერტილი და სვეტები შეამოწმეთ.
  2. ჩართეთ ანგარიში და ამოხსენით. პარამეტრები საკმარისი ათწილადი ნიშნებით შეინახეთ; ამ მოდელში მასშტაბის ველია s, ბრუნვა კი გრადუსებში განიმარტება.
  3. პარამეტრებით ექვსივე წერტილი ცალკე გამოთვალეთ. მაგალითად, P1-ისთვის გამოთვლილია (500.002,999.992), გაზომილია (500.010,999.980), ნარჩენია (−0.008,+0.012) მ.
  4. ცხრილის შედეგი და ანგარიშის ორივე ნარჩენის კომპონენტი ეტალონს შეადარეთ. მხოლოდ ანგარიშის სათაურს ან პირველ ნარჩენის სვეტს ნუ დაეყრდნობით.
  5. გაიმეორეთ შეცდომიანი ფაილით. შეისწავლეთ პარამეტრების ცვლილება და სხვა წერტილებზე გავრცელებული სხვაობა.
  6. P3 კვლევის მიზნით მხოლოდ სინთეზური შეცდომის წყაროს დადასტურების შემდეგ გამორიცხეთ; წინა და შემდგომი ამონახსნი შეინახეთ.
  7. ამონახსნში არშესულ Q=(25,25) და Q=(75,75) წერტილებზე ჭეშმარიტ სინთეზურ მოდელსა და შეფასებას შორის სხვაობაც გაზომეთ. ამ ტესტში „ჭეშმარიტი“ კოორდინატები ცნობილია; საველე პირობებში დამოუკიდებელი გაზომვაა საჭირო.
გაფრთხილება ძველი საცდელი ფაილებისთვის: პროგრამასთან მოწოდებული საწყისი პარამეტრების შეფასების მაგალითი შეიცავს განმეორებით ID-ებსა და უჩვეულო რიცხვობრივ ჩანაწერებს. ეს ფაილი შემოწმებული შვიდი პარამეტრის ოქროს ეტალონად არ ჩათვალოთ. სათაურიანი/კომენტარიანი ფაილები სასწავლოდ შეისწავლეთ და ხარისხის კონტროლი არ გამოტოვოთ.
17 / შედეგის დასაბუთება

როგორ წავიკითხოთ გამოთვლის ანგარიში?

ოთხპარამეტრიანი მსგავსების ანგარიშის საწყისი წერტილების განყოფილება
სურათი 9 — ანგარიში საწყისი მონაცემებით იწყება. საერთო წერტილების სიის, საწყისი/სამიზნე რიგისა და გამოთვლის ტიპის შემოწმებამდე პარამეტრებზე ნუ გადახვალთ. ძველი დახმარების ეკრანი მიმდინარე თარიღის, სიზუსტის ან დამტკიცების მაჩვენებელი არ არის.
ანგარიშის ველიგანმარტებადამოუკიდებელი შემოწმება
Input / identical control pointsამონახსნში რეალურად გამოყენებული საერთო წერტილებიID-ები, სტრიქონების რაოდენობა, სვეტები და განმეორებები
Adjusted coordinatesშერჩეულ მოდელთან შესაბამისი გამოთვლილი კოორდინატებიპარამეტრებით ხელახლა გამოთვალეთ; საწყის გაზომვებს ნუ ჩაანაცვლებთ
Residualsმოდელსა და გაზომილ კოორდინატებს შორის სხვაობებინიშანი, სტრიქონისა და კომპონენტების რიგი პირდაპირი გამოკლებით გადაამოწმეთ
Standard deviationsშესაბამისი სტოქასტიკური მოდელით მიღებული შიდა სიზუსტერომელი კოვარიაცია, მასშტაბი და თავისუფლების ხარისხები გამოიყენება?
Transformation parametersბოლო წარმატებული ამონახსნის კოეფიციენტებიერთეული, მიმართულება, კონვენცია, ათწილადი ნიშნების დაკარგვა და გამოყენების ტესტი
ექვსპარამეტრიანი აფინური გარდაქმნის ანგარიშში საკონტროლო წერტილების ჩამონათვალი
სურათი 10 — იგივე წერტილები, განსხვავებული მოდელი. აფინური ანგარიში მსგავსების ანგარიშში არ აგერიოთ. მცირე შიდა ნარჩენი მოდელის ასარჩევად საკმარისი არ არის.KGT-ის დახმარების ეკრანების არქივი.
3D შეფასების ანგარიშში გაწონასწორებებული ECEF კოორდინატების სტანდარტული გადახრებისა და ნარჩენების სათაურები
სურათი 11 — 3D ანგარიშის ველები განსხვავებული სიდიდეებია. ECEF ნარჩენი, ადგილობრივი ჰორიზონტალური/ვერტიკალური სხვაობა და გაწონასწორებებული კოორდინატების სიგმა ურთიერთჩანაცვლებადი არ არის. ამ ისტორიული სურათის მნიშვნელობები მიღების მაგალითი არ არის.

გამოყენების მნიშვნელოვანი შეზღუდვა: ანგარიშიც შესამოწმებელია

შესწავლილ 2D ანგარიშის გზებში აღმოჩნდა შემთხვევები, სადაც ნარჩენების კომპონენტებისა და სტრიქონების შესაბამისობა დამოუკიდებელ შემოწმებას საჭიროებს. ამიტომ განსაკუთრებით მეორე ნარჩენის სვეტი მიღების ან წერტილის გამორიცხვის ერთადერთ კრიტერიუმად არ გამოიყენოთ. გარდაქმნის პარამეტრებით XT/YT გამოთვალეთ და გაზომილ კოორდინატებს გამოაკელით; შეადარეთ ცხრილის გარდაქმნასა და ანგარიშს. შეუსაბამობისას მხოლოდ ანგარიშის საფუძველზე საწარმოო გამოყენება არ დაამტკიცოთ.

RMS და s₀ აუცილებელი არ არის ტოლი იყოს

RMSX = √[Σ ΔXi²/n]           RMSY = √[Σ ΔYi²/n]
RMS2D = √[Σ (ΔXi² + ΔYi²)/n]
s₀ = √[vᵀPv/(m−p)]          [სრული რანგი და f>0]

შიდა და დამოუკიდებელი კონტროლის სხვაობები ცალ-ცალკე შეაჯამეთ. საშუალო სხვაობა სისტემურ წანაცვლებას აჩვენებს, RMS — საერთო სიდიდეს, მაქსიმალური სხვაობა — ყველაზე ცუდ წერტილს. ეს განსხვავებული მაჩვენებლებია. მიკერძოებისა და ნიმუშის რაოდენობის გარეშე RMSE თავისთავად ნდობის დონე არ არის. წერტილის სიზუსტის სახელშეკრულებო კრიტერიუმები ცალკე განისაზღვრება.

ჩასაბარებელი ანგარიშის მინიმალური შინაარსი

18 / მონაცემთა გაცვლა

KML, KMZ და DXF: ვიზუალური დამთხვევა აზომვითი კონტროლი არ არის

KMZ DXF ToolsKML/KMZ მონაცემების ცხრილსა და ნახაზში განხილვას და პროექციულ CAD მონაცემებთან გაცვლას ემსახურება. KML-ის კოორდინატების რიგი ჩვეულებრივ არის გრძედი, განედი, სიმაღლე და შეიძლება განსხვავდებოდეს KGT-ის განედი/გრძედის შეყვანის რიგისგან. DXF კოორდინატები კი ნახაზის რიცხვებია და არ უნდა ვივარაუდოთ, რომ CRS-ის განმარტებას შეიცავს.

KMZ DXF Tools: მარცხნივ KMZ ცხრილი, მარჯვნივ DXF ნახაზი, ზემოთ საწყისისა და პროექციის არჩევანი123
სურათი 12 — ჯერ განსაზღვრა, შემდეგ გადატანა.
  • 1 საწყისი მონაცემების მხარის გეოდეზიური დათუმის არჩევანი.
  • 2 სამიზნე დათუმისა და TM პარამეტრების შეჯამება.
  • 3 ოპერაციის მიმართულება.

ცარიელი ეკრანი მართვის ელემენტებს აჩვენებს. „Click to select datum“-ით აღნიშნულ განუსაზღვრელ მდგომარეობაში საწარმოო გარდაქმნას ნუ დაიწყებთ.

განვითარების ეკრანების არქივი, 11.02.2026.

KMZ → DXF

  1. შეამოწმეთ საწყისი მონაცემების მოსალოდნელი მდებარეობა და გეოგრაფიული კოორდინატების/სიმაღლის მნიშვნელობა.
  2. სამიზნე დათუმი, ელიფსოიდი და TM პარამეტრები პროექტის განმარტებით აირჩიეთ.
  3. ცხრილსა და წინასწარ ხედში ობიექტების/წერტილების რაოდენობა შეამოწმეთ; მხარდაუჭერელი გეომეტრია შეუმჩნევლად არ დაკარგოთ.
  4. გარდაქმნა/ექსპორტი სხვა სახელის ახალ ფაილში შეასრულეთ.
  5. CAD-ში ერთეული, კოორდინატების არეალი, ფენები/წარწერები და ცნობილი წერტილების მანძილი შეამოწმეთ.

DXF → KMZ

  1. ნახაზის ერთეული — მეტრი/მმ/ფუტი, E/N ღერძები და პროექციის განმარტება გადაამოწმეთ.
  2. ადგილობრივი საინჟინრო კოორდინატებისთვის ჯერ სათანადო ადგილობრივი გარდაქმნა განსაზღვრეთ. DXF-ის ერთეულის შეცვლა გეოდეზიური დათუმის გარდაქმნა არ არის.
  3. საჭირო ობიექტები აირჩიეთ და მხარდაჭერილი გეომეტრიით გაიტანეთ; რთული ბლოკების, სპლაინებისა და განმარტებების უცვლელად შენარჩუნებას ნუ ივარაუდებთ.
  4. KMZ სხვა დამთვალიერებელში გახსენით; წერტილების რაოდენობა, ხაზის მიმართულება, შეკრული საზღვრები და რამდენიმე რიცხვობრივი საკონტროლო წერტილი შეადარეთ.

სიმაღლე და გამოსახულების ფონი

KML altitudeMode-მა, მიწაზე მიბმამ და დამთვალიერებლის რელიეფის მოდელმა ნაჩვენები სიმაღლე შეიძლება შეცვალოს. თანამგზავრული გამოსახულების პოზიციური წანაცვლება და გადაღების თარიღიც განსხვავდება. Google Earth-ზე ნავმისადგომის „ზუსტად დამთხვევა“ სანტიმეტრული სიზუსტის მტკიცებულება არ არის; საჭიროა ოფიციალური საკონტროლო წერტილებით რიცხვობრივი შემოწმება.

19 / რასტრის გეორეფერენცირება

BMP რუკის კოორდინატებზე მიბმა

გამოსახულების მიბმა პიქსელის (u,v) და რუკის (E,N) კოორდინატებს აკავშირებს. KGT-ის კლასიკური დახმარების პროცესში იხსნება BMP, მარჯვენა ღილაკის მენიუში ირჩევა Georeferencing სამი ცნობილი წერტილის პიქსელისა და საველე კოორდინატები წყვილდება და გამოითვლება GeoR -ით. ძველი დახმარება ცვლილების ასამოქმედებლად გადატვირთვას მიუთითებს; თქვენს ვერსიაში შედეგი ხელახლა გახსნით გადაამოწმეთ.

E = a0 + a1 u + a2 v
N = b0 + b1 u + b2 v

გამოსახულების Y ღერძი უმეტესად ქვემოთ იზრდება; პიქსელის მიმართულება ჩრდილოეთს არ გაუტოლოთ. სამი არაკოლინეარული წყვილი ექვს პარამეტრს ზუსტად განსაზღვრავს, თუმცა თითქმის ნულოვანი შიდა ნარჩენი დამოუკიდებელ სიზუსტეს არ ზომავს.

  1. აირჩიეთ მკაფიო, საკმარისი გარჩევადობის გამოსახულება და ორიგინალი შეინახეთ.
  2. სამი კონტროლი შეძლებისდაგვარად გამოსახულების გარშემო გადაანაწილეთ. ნიშნის ცენტრის გაურკვევლობისას პიქსელის შერჩევის შეცდომა აღრიცხეთ.
  3. პიქსელს დააჭირეთ; მიწის E/N სწორი ერთეულით შეიყვანეთ და სიას დაამატეთ.
  4. სამი წყვილის სვეტები/მიმართულება გადაამოწმეთ და GeoR გამოთვლა გაუშვით.
  5. გამოსახულება ხელახლა გახსენით და შეამოწმეთ მინიმუმ ერთი დამოუკიდებელი საკონტროლო წერტილი რომელიც შეფასებაში არ მონაწილეობდა.
  6. კუთხეებში და საკონტროლო სამკუთხედის გარეთ დამახინჯება შეამოწმეთ. თუ მოთხოვნილი სიზუსტე არ მიიღწევა, უფრო შესაფერისი რასტრული მეთოდი გამოიყენეთ.

სკანირების დეფორმაცია, პერსპექტივა, ქაღალდის შეკუმშვა და ადგილობრივი დამახინჯება ერთი აფინური მოდელით ყველგან ვერ აღმოიფხვრება. სამწერტილიანი მიბმა ორთოფოტოს წარმოებად ან ფოტოგრამმეტრიულ კორექციად არ წარმოადგინოთ. ინტერფეისში დამოუკიდებელი მრავალწერტილიანი რასტრული გაწონასწორებება დადასტურებული არ არის; დამატებითი წერტილების ავტომატურ რობასტულ ამოხსნას ნუ ივარაუდებთ.

20 / ჰიდროგრაფიული მონაცემები

Sonar Magic: პოზიციისა და ერთსხივიანი სიღრმის ჩანაწერების გაერთიანება

Kordil-ის ოფიციალური პროდუქტის აღწერით, Sonar Magic აერთიანებს დროის ნიშნულიან GNSS GGA-სა და ერთსხივიან სიღრმის ჩანაწერებს, სიღრმის გაზომვის დროებზე პოზიციას ინტერპოლაციით ითვლის და წყლის დონის, გადამწოდის ჩაძირვისა და ბგერის სიჩქარის გამოყენებით სიღრმეს ამუშავებს. მხარდაჭერილ ჩანაწერთა ოჯახებში შედის SMT, DPT და DBT. დამუშავებული მონაცემები CSV-ით შემდგომ ბათიმეტრიულ ანალიზში გადადის.

ჯერ საწყისი მონაცემები და ნიშნების კონვენცია განსაზღვრეთ

დროითი ინტერპოლაცია და ჩანაწერის დაკარგვა

t0 ≤ ts ≤ t1
α = (ts − t0)/(t1 − t0)
r(ts) ≈ r(t0) + α [r(t1) − r(t0)]

შესწავლილ გაერთიანების გზაში სიღრმის დრო ორ პოზიციურ ჩანაწერს შორის იძებნება; ზოგ შემთხვევაში გარე ექსტრაპოლაცია არ სრულდება და დიდ GNSS წყვეტებში ჩანაწერები გამოტოვდება. ამიტომ გამოსასვლელი რაოდენობა ნედლი სიღრმეების რაოდენობაზე ნაკლები შეიძლება იყოს. „დამუშავება დასრულდა“ არ ნიშნავს ყველა სტრიქონის მიღებას. გამოტოვებული ჩანაწერები დროის ინტერვალებით შეისწავლეთ.

დრო ათწილადი რიცხვივით არ გამოაკლოთ.

HHMMSS ან გაერთიანებული თარიღი/დრო ფიზიკური წამების სკალა არ არის. წუთის/საათის/დღის გადასვლა, შუაღამე, განმეორებითი დრო და არათანმიმდევრული ჩანაწერები დამოუკიდებელ კონტროლს საჭიროებს. ყველა ზღვრის ავტომატურ გასწორებას ნუ ივარაუდებთ. გრძელი ჩანაწერის საწარმოოდ დამუშავებამდე ინტერპოლაცია წუთის გადასვლის მქონე მცირე ცნობილი მონაცემით გადაამოწმეთ.

სიღრმიდან ფსკერის სიმაღლემდე

zbed = zwater − draft − dcorrected
dcorrected ≈ dlogged × c / cref

ამ გამარტივებულ ვერტიკალურ ერთსხივიან მიდგომაში z ზემოთ დადებითია, ჩაძირვა და სიღრმე — ქვემოთ დადებითი. შესწავლილი KGT სიღრმის გზა საცნობარო სიჩქარედ 1500 m/s-ს იღებს. თუ მოწყობილობა სხვა საცნობარო სიჩქარეს იყენებს ან უკვე შესწორებულ სიღრმეს იძლევა, შემოწმების გარეშე განმეორებითი შესწორება არ შეიტანოთ. მაგალითი: zwater=1.20 m, draft=0.50 m, dlogged=10.00 m და c=1500 m/s იძლევა zbed=−9.30 m.

SVP-ის გამოყენება

შესწავლილი პროფილის კონტროლი სიღრმე–ბგერის სიჩქარის სტრიქონებს 0 მ-დან დაწყებულ თანმიმდევრულ მთელმეტრიან სიღრმეებად განიხილავს; სიჩქარეები 1300–1600 m/s ფარგლებში მოწმდება. ფორმატის კონტროლი პროფილის ფიზიკურ სისწორეს, აქტუალობას ან წარმომადგენლობითობას არ ამტკიცებს. გამოტოვებული სიღრმე, არეალს მიღმა გაზომვა, დაზიანებული სტრიქონი და პროფილის საზღვრები მცირე მონაცემებით შეამოწმეთ.

0 1500.0
1 1499.8
2 1499.6
3 1499.5

ეს მხოლოდ ფორმატის მაგალითია და არა საველე პროფილი. შეინახეთ გაზომვის დრო, პოზიცია, მოწყობილობა, სიღრმის დიაპაზონი და შესწორებების ისტორია. ეს სიღრმის შესწორება სრულ სხივურ ტრასირებას ან მთელ წყლის სვეტში ფიზიკურ გავრცელების გამოთვლას არ გაუტოლოთ.

დამუშავების პროცედურა

  1. შეინახეთ ნედლი GNSS და სიღრმის ფაილები; თარიღის/დროის ნიშნულები და შეტყობინებების ტიპები წინასწარ ნახეთ.
  2. აირჩიეთ სწორი შეტყობინების ფილტრი. გადაამოწმეთ, რომ ცარიელი ან მცდარი ფილტრი სწორ სტრიქონებს არ გამორიცხავს.
  3. ჩაძირვა, წყლის დონე და მუდმივი ბგერის სიჩქარის/პროფილის არჩევანი დააფიქსირეთ. მოწყობილობაში შეტანილი წანაცვლება მეორედ არ გამოიყენოთ.
  4. მოკლე უწყვეტ ცდაში ცნობილი სიღრმის პოზიცია და ფსკერის სიმაღლე ხელით გამოთვალეთ.
  5. გრძელი ფაილი დაამუშავეთ; შესვლა/გამოსვლის რაოდენობა, GNSS ინტერვალი, სიღრმის ნახტომი და პოზიციის უწყვეტობა შეამოწმეთ.
  6. CSV-ს თან დაურთეთ გამოსავლის CRS-ისა და ვერტიკალური დათუმის მკაფიო მეტამონაცემები.
  7. პროექტის QA პროცედურით დაასრულეთ bar-check, განივი ხაზის, წყლის დონისა და დროითი დაყოვნების კონტროლი.

შესწორებები, რომლებიც ავტომატურად მოცემულად არ ითვლება

ამ პროცესში სრული heave/roll/pitch შესწორება, დინამიკური ჩაძირვა, ანტენა–გადამწოდის ბერკეტის მკლავი, განვითარებული latency შეფასება და ყველა შეცდომის ერთიანი განუსაზღვრელობის ბიუჯეტი ავტომატურად ნაგულისხმევი არ არის. GGA-ის ზღვის საშუალო დონის სიმაღლეც პირდაპირ ელიფსოიდური სიმაღლე ან წყლის დონის დათუმის სიმაღლე არ არის. ფაილში ველის არსებობა მის სასურველ გამოყენებას არ ამტკიცებს.

21 / საწარმოო დისციპლინა

ჯგუფური დამუშავება და განმეორებადობა

გეოგრაფიული და ECEF ASCII კოორდინატების ცხრილებში მრავალსტრიქონიანი და ორმხრივი გარდაქმნა
სურათი 13 — ჯგუფური ცხრილები. ორივე მხარეს სტრიქონების რაოდენობა, წერტილის ID და სიმაღლის სვეტი შეადარეთ. განსხვავებული რიცხვობრივი ჩანაწერი შეიძლება განსხვავებულ მნიშვნელობას ატარებდეს.KGT-ის დახმარების ეკრანების არქივი.

წინასწარი ხედი მთელი ფაილი არ არის

დიდი ფაილების ზოგი წამკითხველი მხოლოდ მცირე ნაწილს აჩვენებს. ხილული რამდენიმე სტრიქონი სრულ დამუშავებულ რაოდენობად არ ჩათვალოთ. ჯგუფური დამუშავების გზა, გამოსავლის ფაილი და სტრიქონების ბალანსი ცალკე შეამოწმეთ. აპარატურის/მეხსიერების ზღვრისა და მხარდაჭერილი ზომის გათვალისწინებით მცირე შემოწმებული ცდებიდან ეტაპობრივად გადადით დიდზე; ეს სახელმძღვანელო წარმადობის გარანტიას არ იძლევა.

არქივის პაკეტი შექმენით

სამუშაოს ID
  ham_veri/           უცვლელი საწყისი მონაცემები
  tanimlar/           დათუმი, პროექცია, ერთეული, ეპოქა
  kontrol/            საერთო წერტილები და დამოუკიდებელი კონტროლი
  calisma/            საცდელი და შუალედური შედეგები
  teslim/             დამტკიცებული შედეგი, ანგარიში, შეზღუდვები

ფაილების ჰეშები, მაგალითად SHA-256, და გარდაქმნის აღწერა ცალკე სამუშაო ჩანაწერში შეინახეთ. ერთი სახელი იგივე შინაარსს არ ნიშნავს. პარამეტრები მხოლოდ ეკრანის სურათად არ შეინახოთ; საკმარისი სიზუსტით რიცხვობრივადაც ჩაწერეთ.

დამრგვალების ბიუჯეტი

განედის მიმართულებით ერთი რკალური წამი დაახლოებით 31 მ-ია; გრძედის მიმართულებით სიგრძე განედზეა დამოკიდებული. 10⁻⁶° ჰორიზონტალურად დეციმეტრს შეიძლება უახლოვდებოდეს. ზუსტ სამუშაოში მცირენიშნიანი გეოგრაფიული კოორდინატებიდან ხელახალი პროექცია ზედმეტ დანაკარგს ქმნის. ნიშნების რაოდენობა სამუშაოს სიზუსტიდან გამომდინარეობს; ეკრანზე მეტი ციფრი ფიზიკურ სიზუსტეს არ ზრდის.

გარდაქმნის ტესტების მინიმალური მატრიცა

ცდამოსალოდნელი კონტროლი
იგივური გარდაქმნაიმავე განმარტებასა და სისტემაში წერტილი არ უნდა შეიცვალოს
სუფთა წანაცვლებაყველა წერტილზე ერთნაირი სხვაობა
სუფთა მასშტაბი, ნულოვანი ბრუნვასწორი სიგრძეთა შეფარდება; გამოყენება და ანგარიში თანხვდება
ცნობილი ბრუნვა / ±90°-ის სიახლოვესწორი ნიშანი, კვადრანტი და უკუმიმართულება
ცარიელი, დაზიანებული ან არასრული სტრიქონიარ უნდა იყოს ფარული სვეტური წანაცვლება ან შეუმჩნეველი მონაცემთა დაკარგვა
საზღვარი/გეომეტრიათითქმის კოლინეარული კონტროლი და დაფარვის გარეთ წერტილი უნდა ამოიცნოს
დამოუკიდებელი რეალური წერტილიმცდარი, თუმცა ერთმანეთის დამკეტი განმარტებები უნდა გამოირიცხოს
22 / მიღების ეტაპები

შემსრულებლისა და შემმოწმებლის საკონტროლო სიები

მონიშვნები ამ სესიაში დამხმარეა და ოფიციალური ჩანაწერი არ არის. მიღების დაშვებები წინასწარ განისაზღვრება პროექტის სპეციფიკაციითა და გამოყენების რისკით. სახელმძღვანელო ყველა სამუშაოსთვის ერთ სანტიმეტრულ ზღვარს არ ადგენს.

A · საწყისი მონაცემები და განმარტება

B · შეფასება

C · გარე შემოწმება

D · ჩაბარება

რა გააკეთოთ და რა არა

გააკეთეთარ გააკეთოთ
ჯერ მცირე, ცნობილი მონაცემებით გადაამოწმეთ.ფაილის გახსნის გამო ყველა ჩანაწერი სწორად არ მიიჩნიოთ.
ნარჩენების სურათი და გარე კონტროლი ერთად წაიკითხეთ.უდიდესი ნარჩენი დაუსაბუთებლად არ წაშალოთ.
განუსაზღვრელობის დაშვებები ნათლად ჩაწერეთ.ათწილადი ნიშნებით ან მცირე სიგმით სიზუსტე არ გამოაცხადოთ.
გაიგეთ სონარის მოწყობილობაში უკვე შეტანილი შესწორებები.ჩაძირვის, ბგერის სიჩქარის ან სიმაღლის წანაცვლება ორჯერ არ გამოიყენოთ.
გარდაქმნის ნაკრები გამოყენების არეალთან ერთად მიაწოდეთ.ადგილობრივი დამთხვევა მთელ ქვეყანაზე არ გაავრცელოთ.
23 / დიაგნოსტიკა

სიმპტომებიდან ძირეულ მიზეზამდე გადადით

ნიშანიშემოწმების რიგიწარმოებაში დაბრუნების პირობა
ფაილი ცარიელია / სტრიქონები აკლიაგამყოფი, ათწილადი, სათაური, ფილტრი, მხარდაჭერილი სტრიქონის სტრუქტურა, წინასწარი ხედის ზღვარიშეყვანილი–წაკითხული–გამოტანილი სტრიქონების ბალანსი ახსნილი უნდა იყოს
შედეგი ძალიან შორსააE/N ან φ/λ, მეტრი/ფუტი/მმ, ზონა, ნახევარსფერო, დათუმის მიმართულებაცნობილ წერტილთან რიცხვობრივი დამთხვევა
ანგარიშის მეორე ნარჩენის კომპონენტი შეუსაბამოაპარამეტრებით ორივე კომპონენტი ხელახლა გამოთვალეთ; სტრიქონის/ID-ის შესაბამისობა შეამოწმეთანგარიშის/გამოთვლის/გამოყენების სხვაობის ახსნამდე მიღება დაუშვებელია
მოულოდნელი შედეგი სუფთა მასშტაბის ან დიდი ბრუნვისასმსგავსების მასშტაბ–კუთხის ჩვენება, კვადრანტი და უკუგამოყენებასაცნობარო სინთეზურ ტესტში ყველა გზა თანხვედრილი უნდა იყოს
ამონახსნი არ არის / პარამეტრები გადაჭარბებულიაწერტილების რაოდენობა, კოლინეარული/განმეორებითი გეომეტრია, დაზიანებული მონაცემები, გადაჭარბებული კოორდინატთა სხვაობარანგი და ფიზიკური მოდელი საკმარისია; გარე კონტროლი წარმატებულია
ანგარიშში გაფრთხილებაა, მაგრამ პარამეტრები ჩანსწინა პარამეტრების დარჩენა, ანგარიშის საწყისი ტექსტი, შეცდომის რეალური მდგომარეობაგაფრთხილება არ უგულებელყოთ; საჭიროა ახალი წარმატებული ამონახსნი და დამოუკიდებელი კონტროლი
მხოლოდ სიმაღლეა მცდარი h/H, გეოიდი, სიმაღლის ერთეული, დათუმი, ანტენა/ჩაძირვა, 2D-ში უცვლელად გადატანილი Zვერტიკალური დათუმი და ნიშანი უნდა დადასტურდეს
KMZ ვიზუალურად წანაცვლებულიაპროექცია, ერთეული, თანამგზავრული გამოსახულების პოზიციური სიზუსტე, ადგილობრივი ბადერიცხვობრივი კონტროლი; პარამეტრები მხოლოდ გამოსახულებას არ მოარგოთ
სონარის გამოსავალი მცირეა ან წყვეტილიაGNSS წყვეტა, დროის ინტერვალი, დაზიანებული შეტყობინება, ფილტრი, მიმდევრობაგამოტოვების მიზეზები და დაფარვის დანაკარგი დოკუმენტირებულია
წუთის/შუაღამის ზღვარზე პოზიცია ხტებადროის ფიზიკურ წამებში გადაყვანა და ინტერპოლაციის ზღვრული ტესტიზღვრული მონაცემებით დადასტურებამდე შესაბამისი ოპერაცია უნდა შეჩერდეს
დიდ ფაილზე შენელება / შეცდომამცირე ქვენიმუში, მეხსიერება, გამოსავლის გზა, დაზიანებული გრძელი სტრიქონებიარასრული ფაილი არ ჩააბაროთ; საჭიროა კონტროლირებადი ხელახალი დამუშავება
ფუნქცია გამორთულიასაჭირო დათუმი/მონაცემები, მინიმალური წერტილები და About-ში რეგისტრაციის მდგომარეობაოფიციალური რეგისტრაციის/მხარდაჭერის პროცესი; ლიცენზიის კონტროლი არ გამოტოვოთ

რა უნდა დაურთოთ მხარდაჭერის მოთხოვნას?

ვერსია, Windows-ის ინფორმაცია, შერჩეული ოპერაცია, მოსალოდნელი/რეალური შედეგი, რიცხვობრივი სხვაობა და პრობლემის გამმეორებელი ყველაზე მცირე ანონიმიზებული მონაცემები. არ გაგზავნოთ პროექტის საიდუმლო, პერსონალური მონაცემები, რეგისტრაციის გასაღები ან კავშირის ავტორიზაციის მონაცემები. პარამეტრების მიმართულებისა და ერთეულის გაურკვევლობისას მხოლოდ ეკრანის სურათი დიაგნოსტიკისთვის შესაძლოა საკმარისი არ იყოს.

24 / ცნობარი და ფარგლები

სიმბოლოები, წყაროები და ვერსიის შენიშვნა

სიმბოლომნიშვნელობა
φ, λ, h / H / Nგანედი, გრძედი, ელიფსოიდური სიმაღლე / ორთომეტრიული სიმაღლე / გეოიდის ტალღისებურება
a, f, νელიფსოიდის დიდი ნახევარღერძი, შეკუმშულობა, პირველი ვერტიკალის სიმრუდის რადიუსი
E, N / X,Y,Zაღმოსავლეთი და ჩრდილოეთი / კონტექსტით კარტეზიული კომპონენტები
A, P, l, q, vდიზაინის მატრიცა, წონა, დაკვირვება, პარამეტრი და შესწორება/ნარჩენი
Q / Cკოფაქტორის / კოვარიაციის მატრიცა; მასშტაბები არ აურიოთ
n / m / p / fწერტილების / სკალარული დაკვირვებების / პარამეტრების / თავისუფლების ხარისხების რაოდენობა
σ₀ / s₀აპრიორული საცნობარო სტანდარტული გადახრა / აპოსტერიორული შეფასება
θ, s, dSბრუნვა, მასშტაბის კოეფიციენტი, ppm მასშტაბის სხვაობა; ერთეულები კონტექსტით განისაზღვრება

სიმბოლოთა დამთხვევა: N სხვადასხვა განყოფილებაში გეოიდის ტალღისებურებას, Northing-ს ან ნორმალურ მატრიცას ნიშნავს; a შეიძლება ელიფსოიდის ნახევარღერძიც იყოს და მსგავსების კოეფიციენტიც. ყოველ განტოლებაში ადგილობრივი განმარტება გამოიყენეთ. სიმაღლე h და სტატისტიკური leverage ერთ სიდიდედ არ ჩათვალოთ.

წყაროები

  1. Kordil Geodesy Tools — ოფიციალური პროდუქტის გვერდი. შესაძლებლობების შეჯამება, ოფიციალური ინტერფეისის სურათი, გავრცელებისა და მხარდაჭერის ინფორმაცია.
  2. KGT-ის არსებული დახმარება, ეკრანების არქივი და საცდელი მონაცემები. ისტორიული დახმარება პროგრამის მიმდინარე სტრუქტურას შეედარა; ძველი უფასო გავრცელების/რეგისტრაციის აღწერა მიმდინარე პროდუქტის გვერდისგან გაიმიჯნა.
  3. IOGP / EPSG Guidance Note 7-2 — Coordinate Conversions and Transformations including Formulas. კოორდინატული ოპერაციებისა და მათემატიკური კონვენციების სტანდარტული წყარო.
  4. PROJ — Helmert transformation. კონვენციის, ერთეულისა და ოპერაციის მიმართულების შესადარებელი ტექნიკური წყარო; ეს არ ნიშნავს, რომ KGT PROJ-ს იყენებს.

გავრცელება და რეგისტრაცია

ოფიციალური პროდუქტის გვერდი KGT-ს უფასოდ გავრცელებულ Windows პროგრამად აღწერს. მიმდინარე ინსტალაციის პაკეტის, დოკუმენტებისა და რეგისტრაციის დახმარებისთვის გამოიყენეთ geodesytools@kordil.com ან პროგრამის About ფანჯარაში არსებული ოფიციალური პროცესი. ძველი პაკეტის ინსტრუქცია მიმდინარე სალიცენზიო პირობებს არ ჩაანაცვლოთ.

ამ გამოცემის ფარგლები

სახელმძღვანელო მომზადდა პროგრამის არსებული სტრუქტურის, ფორმების, მათემატიკური გამოთვლის გზების, დახმარების რესურსებისა და Kordil-ის პროდუქტის ინფორმაციის შესწავლით. პროგრამის წყაროები არ შეცვლილა, ახალი გაწონასწორების შესაძლებლობა არ დამატებულა და პროგრამის ახალი ვერსია არ გამოქვეყნებულა. წყაროს განხილვა ცოცხალი ინტერფეისის ან საველე მიღების გამოცდას არ ცვლის.

ვებ/PDF გამოცემის შემოწმება და სინთეზური მაგალითების დამოუკიდებელი მათემატიკური კონტროლი KGT-ის შესრულებადი ფაილის ყველა ალგორითმის დამტკიცებას არ ნიშნავს. კერძოდ, ანგარიშის კომპონენტთა შესაბამისობა, სუფთა მასშტაბი/დიდი ბრუნვა, გლობალური ECEF უკუგარდაქმნის საზღვრები და დროის გადასვლები საწარმოო გამოყენებამდე თვით პროგრამაში უნდა გამოიცადოს.

Kordil Geodesy Tools არის Kordil-ის მიერ განვითარებული პროგრამული პროდუქტი. ამ სახელმძღვანელოს სხვა ენებზე გამოცემები ენების მენიუდან ხელმისაწვდომია. სხვა პროდუქტებისთვის რეგისტრირებული სავაჭრო ნიშნის სტატუსი ამ გამოცემაში ნაგულისხმევი არ არის.